Gümrük beyannamesi için faturada olması gerekenler: AI kontrolü

Türkiye’de gümrük beyannamesi BİLGE’de, Gümrük Yönetmeliği Ek-14’teki kullanma talimatının kutularına göre verilir; bir faturanın taşıması gereken bilgiler ise aynı Yönetmeliğin 115. maddesinde sayılır. Bu araç bir ticari fatura, çeki listesi veya taşıma belgesi sayfasından beyanın ihtiyaç duyduğu 18 veri elemanını okur ve bu belgede hangilerinin yazmadığını adıyla söyler. GTİP atamaz, kıymet hesaplamaz, BİLGE’ye bağlanmaz: eksik çıkan bir alan beyanınızın geçersiz olduğunu değil, o bilginin başka bir belgede aranması gerektiğini gösterir.

• Bir gümrük müşavirliği bürosuna gelen dosyaların çoğu hâlâ aynı yoldan gelir: e-postaya eklenmiş bir PDF fatura, telefonla çekilmiş bir çeki listesi, bazen de taranmış bir CMR sayfası. Beyanname ise BİLGE’de, Gümrük Yönetmeliğinin Ek-14’ündeki kullanma talimatında tarif edilen kutulara göre doldurulur. Arada kalan iş — kâğıttaki değeri doğru kutuya taşımak ve kâğıtta olmayanı fark etmek — çoğu zaman göz ve dikkatle yapılır.
• Bu sayfadaki araç o ara işin yalnız ilk yarısını üstlenir: yüklediğiniz tek bir belgeden bir gümrük beyanının ihtiyaç duyduğu veri elemanlarını okur ve bu belgede hangilerinin bulunmadığını adıyla söyler. Aşağıdaki metin ikinci yarıyı anlatır: okunan her alanın beyannamede nereye gittiğini, Gümrük Yönetmeliğinin bir faturadan ne beklediğini, eksik çıkan bir alanın pratikte ne demek olduğunu ve aracın bilerek yapmadığı işleri.

Araç bir belgeden tam olarak neyi okur?

• Araç bir belgeden tam olarak neyi okur? — Alan listesi tek bir ülkenin formundan değil, Dünya Gümrük Örgütü (WCO) Veri Modeli ile AB’nin 2015/2446 sayılı Yetki Devri Yönetmeliğinin Ek B’sindeki veri elemanı kataloğundan türetildi; bu yüzden sonuçta kutu numarası yer almaz. Okunan 18 eleman altı grupta toplanır:
• Taraflar — Göndericinin (satıcının) adı ve ülkesi, alıcının adı ve ülkesi. Ülke belgede nasıl yazıyorsa öyle döner; bir şehir adı kendiliğinden ülkeye çevrilmez.
• Fatura künyesi — Fatura numarası ve fatura tarihi. Gümrük idaresinin vereceği tescil tarihi ve sayısı bu alanlarla karıştırılmaz; o tarih belgede değil, BİLGE’de doğar.
• Teslim ve bedel — Teslim şekli (Incoterms kodu), teslim yeri, döviz cinsi ve fatura toplamı. Toplam, belgede basılı olan rakamdır: araç üzerine navlun eklemez, iskonto düşmez, yeniden hesaplamaz.
• Eşya — Eşyanın tanımı, belgede BASILI ise tarife kodu ve menşe ülke ifadesi. Basılı bir kod yoksa kod alanı boş kalır; araç tanımdan GTİP türetmez.
• Kap ve ağırlık — Brüt ağırlık ve net ağırlık (kilogram, birimsiz sayı olarak), kap adedi ve kapların cinsi — palet, koli, varil, balya gibi, belgedeki ifadeyle.
• Taşıma — Taşıma belgesi referansı: CMR, konşimento, hava konşimentosu ya da rezervasyon numarası, sayfada görünüyorsa.
• Bunlara ek olarak belgenin türü belirlenir (ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi, sertifika, diğer ya da okunamaz), sayfada olup güvenilir okunamayan alanlar ayrı bir listede verilir ve sonuç iki üç cümlelik Türkçe bir özetle gelir.

Okunan alan beyannamenin hangi kutusuna gider?

• Okunan alan beyannamenin hangi kutusuna gider? — Aşağıdaki eşleme, Gümrük Yönetmeliği Ek-14’teki kullanma talimatının ithalat bölümüne dayanır. Araç bu kutu numaralarını sonuçta göstermez; tablo, okunan değeri BİLGE’ye taşırken nereye bakacağınızı göstermek için burada.
• Gönderici adı — Ek-14 kutusu (ithalat): 2 — Gönderici/İhracatçı | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Tam ad ve adres istenir. Fatura başlığındaki unvan çoğu zaman yeterlidir; açık adres araçta ayrı bir alan değildir, onu belgeden siz tamamlarsınız.
• Alıcı adı — Ek-14 kutusu (ithalat): 8 — Alıcı | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Tam ad ve adres, kutunun (No) kısmına da alıcının vergi numarası yazılır. Yabancı satıcının faturasında alıcının vergi numarası çoğu zaman bulunmaz; o bilgi sizin kayıtlarınızdan gelir.
• Teslim şekli ve teslim yeri — Ek-14 kutusu (ithalat): 20 — Teslim şekli | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Birinci alt bölüme teslim şekline ilişkin kod, ikinci alt bölüme eşyanın teslim edildiği yerin adı yazılır. Yeri olmayan bir “FCA” yarım bilgidir; araç yeri bu yüzden ayrı bir alan olarak döndürür.
• Döviz cinsi ve fatura toplamı — Ek-14 kutusu (ithalat): 22 — Döviz ve toplam fatura bedeli | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Birinci alt bölümde faturanın düzenlendiği para cinsinin kodu, ikincisinde beyan edilen eşyanın toplam fatura bedeli yer alır. Kur (23) tescil tarihinde geçerli TCMB kurudur; belgede okunacak bir şey değildir.
• Eşyanın tanımı — Ek-14 kutusu (ithalat): 31 — Kaplar ve eşyanın tanımı | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Normal ticari tanım istenir; 33 no.lu kutunun doldurulması gerektiğinde tanım, eşyanın sınıflandırılmasına imkân verecek kadar açık olmalıdır. “Spare parts” gibi bir tanım bu eşiği çoğu zaman geçmez.
• Kap adedi ve kap cinsi — Ek-14 kutusu (ithalat): 6 — Kap adedi; 31 — adet ve cins | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: 6 no.lu kutuya sevkiyatın toplam kap adedi, 31 no.lu kutuya kapların marka ve numaraları ile adet ve cinsi yazılır. Marka ve numaralar araçta ayrı bir alan değildir.
• Tarife kodu (basılıysa) — Ek-14 kutusu (ithalat): 33 — Eşya kodu | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Kutu Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonunu ister: Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki pozisyonun ilk sekiz rakamı, dokuzuncu ve onuncu rakamları, on birinci ve on ikinci rakamları ayrı alt bölümlere yazılır. Yabancı satıcının faturasındaki altı haneli HS kodu bu kutuyu doldurmaya yetmez.
• Menşe ülke — Ek-14 kutusu (ithalat): 34a — Eşyanın menşe ülkesinin kodu | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: 16 no.lu kutu, menşe ülke kodu 34a’ya girildiği için boş bırakılır. Faturadaki “made in” ifadesi bir beyandır; menşe kurallarına göre yapılmış bir tespit değildir.
• Brüt ağırlık — Ek-14 kutusu (ithalat): 35 — Brüt ağırlık (kg) | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Konteyner ve taşımaya ilişkin tüm araç ve gereç ağırlıkları hariç; eşyanın kendi ağırlığı ile tüm ambalaj maddelerinin ve kapların toplam ağırlığı.
• Net ağırlık — Ek-14 kutusu (ithalat): 38 — Net ağırlık (kg) | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Eşyanın ambalaj ağırlıkları hariç kendi ağırlığı. Fatura ile çeki listesi farklı net ağırlık gösteriyorsa hangisinin doğru olduğuna beyandan önce siz karar verirsiniz.
• Fatura numarası ve tarihi — Ek-14 kutusu (ithalat): 44 — Ek bilgi, sunulan belgeler | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Beyannameye eklenen belgelerin adı, seri numaraları ve tarihleri bu kutuya yazılır.
• Taşıma belgesi referansı — Ek-14 kutusu (ithalat): 44 — Ek bilgi; 40 — Özet beyan/Önceki belge | Kutunun istediği ve dikkat edilecek nokta: Talimat 44 no.lu kutu için konşimento numarasını örnek olarak sayar. 40 no.lu kutuya ise özet beyanın ya da önceki beyannamenin tarih ve sayısı yazılır; bunlar belgede değil, sistemde doğar.
• Gönderici ve alıcının ülkesi, 15 no.lu kutudaki sevk/ihracat ülkesi ya da 11 no.lu kutudaki ticareti yapan ülke ile aynı şey değildir. Araç satıcının ülkesini okur; eşyanın hangi ülkeden sevk edildiği ayrı bir sorudur ve çoğu zaman taşıma belgesinden cevaplanır.

Gümrük Yönetmeliği bir faturada neleri arar?

• Gümrük Yönetmeliği bir faturada neleri arar? — Gümrük Yönetmeliğinin 115. maddesi faturayı, kesin satışlarda satıcı, diğer hallerde gönderici tarafından mahallinde düzenlenen ve başlıca aşağıdaki bilgileri içeren belge olarak tanımlar. Sağdaki sütun, bu aracın o bilgiyi okuyup okumadığını açıkça gösterir; listenin tamamını kapsamadığı yerler bilinçli bir sınırdır.
• (a) — İstenen bilgi: Faturanın düzenleme yeri, tarihi ve sayısı | Bu araç okur mu?: Tarih ve sayı: evet. Düzenleme yeri: hayır, ayrı bir alan değil.
• (b) — İstenen bilgi: Kesin satışlarda satıcı firmanın, diğer hallerde satıcı veya gönderen firmanın adı ve adresi | Bu araç okur mu?: Ad ve ülke: evet. Açık adres: hayır.
• (c) — İstenen bilgi: Eşyayı satın alanın veya kesin satış dışındaki hallerde gönderilenin adı ve adresi | Bu araç okur mu?: Ad ve ülke: evet. Açık adres: hayır.
• (ç) — İstenen bilgi: Ödeme şartları (peşin veya vadeli gibi) | Bu araç okur mu?: Hayır.
• (d) — İstenen bilgi: Satış bedeli ve teslim şartı (CIF, FOB veya diğer bir bedel gibi) | Bu araç okur mu?: Evet: fatura toplamı, döviz cinsi, teslim şekli ve yeri.
• (e) — İstenen bilgi: Eşyanın tanımı ve satış birimine göre miktarı (kilo, metre, adet, düzine gibi) | Bu araç okur mu?: Tanım: evet. Satış birimine göre miktar: hayır.
• (f) — İstenen bilgi: Eşyanın birim fiyatı | Bu araç okur mu?: Hayır; kalem kalem fiyat okunmaz, yalnız toplam okunur.
• (g) — İstenen bilgi: Eşyanın bulunduğu kapların cins ve nev’i, marka ve numarası ve adedi | Bu araç okur mu?: Cins ve adet: evet. Marka ve numara: hayır.
• (ğ) — İstenen bilgi: Eşyanın teslim ve bedelinin ödeme yeri | Bu araç okur mu?: Teslim yeri: evet, teslim şeklinin yeri olarak. Ödeme yeri: hayır.
• (h) — İstenen bilgi: Eşyanın gönderilme şekli | Bu araç okur mu?: Hayır.
• (ı) — İstenen bilgi: İhracata ilişkin faturalarda ayrıca seri ve sıra numarası, bağlı olunan vergi dairesi ve vergi kimlik numarası | Bu araç okur mu?: Fatura numarası okunur; vergi dairesi ve vergi kimlik numarası ayrı alan değildir.
• Kısacası araç, faturanın beyannameye taşınan çekirdeğini okur; Yönetmeliğin faturadan beklediği her unsuru denetlemez. İhracata ilişkin faturalarda satış bedelinin yabancı para cinsinden gösterilebileceğini de aynı maddenin ikinci fıkrası söyler.

Eksik çıkan alan, beyanımın geçersiz olduğu anlamına mı gelir?

• Hayır. “Bu belgede yok” ile “beyanda eksik” aynı cümle değildir. Yönetmelik her belgeye başka bir iş verir: fatura satışı ve bedeli anlatır (md. 115); çeki listesi, bir fatura kapsamındaki eşyanın çeşitli cins ve ağırlıktaki kaplara konulması halinde her kapta ne miktar eşya bulunduğunu gösterir (md. 117); taşıma belgesi taşıyanı, yükleteni, alıcıyı ve eşyanın cinsini, sayı veya tartısını taşır (md. 118). Bir çeki listesinin fatura toplamı taşıması zaten beklenmez; o alan çeki listesinde eksik çıkar ve bu doğrudur.
• Araç bu yüzden “eksik” listesini belge açısından kurar: bir gümrük beyanının normalde ihtiyaç duyduğu ama yüklediğiniz sayfada görünmeyen alanlar. Dolu çıkan bir alan aynı anda eksik sayılamaz; liste yalnız bilinen 18 alan adını taşır ve uydurma bir zorunluluk içine giremez. Okunamayan alanlar ise ayrı bir listededir: biri başka bir belge ister, diğeri daha iyi bir kopya.
• Bir bilgi gerçekten elinizde değilse yol kanunda tanımlıdır ama herkese açık değildir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 71. maddesi, beyannameye eklenmesi gereken bazı belgelerin eklenmemesine veya bazı bilgilerin yazılmamasına yönetmelikle belirlenen şartlarla izin verir. Gümrük Yönetmeliğinin 140. maddesine göre serbest dolaşıma giriş rejimindeki bu eksik beyan usulünden, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası veya onaylanmış kişi statü belgesi sahipleri, Yönetmelikte sayılan koşulları sağladıklarında yararlanabilir; eksik beyanda hangi bilgilerin her durumda bulunması gerektiğini 143. madde ayrıca sayar. Eksik bilgi ve belgeyi tamamlamak için tanınan süre tescil tarihinden itibaren bir ayı geçemez (md. 144); süresinde tamamlanmazsa vergiler ertelenmez ve noksan alınan vergiler, gecikme zammı oranında faiziyle birlikte tebliği izleyen on beş gün içinde ödenir (md. 145).

Faturayı beyannameye eklemek zorunda mıyım?

• Kanunun cevabı iki katmanlıdır. 4458 sayılı Kanunun 60. maddesine göre eşyanın beyan edildiği rejimi düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli bütün belgeler beyannameye eklenir; ancak beyan bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapıldığında gümrük idaresi bu belgelerin beyanname ile birlikte ibrazını istemeyebilir. Bu durumda belgeler, idare istediğinde ibraz edilmek üzere beyan sahibince muhafaza edilir.
• Gümrük Yönetmeliğinin 114. maddesi eklenecek belgeleri sınırlar: tercihli tarife için gerekli belgeler ile vergilendirmeyi doğrudan etkileyen veya yükümlüye vergi avantajı sağlayan belgeler, kanun veya uluslararası düzenleme gereği ibrazı zorunlu belgeler, İthalat Rejim Kararındaki ticaret politikası önlemlerine ilişkin belgeler, ayniyat tespitine ilişkin belgeler ve Bakanlıkça belirlenen izin veya belgeler. Kodları ve açıklamaları Bakanlığın kurumsal internet sayfasında duyurulur; bunlar dışında beyannameye belge eklenmez. Fatura, vergilendirmeyi doğrudan etkilediği için ithalatta bu sınıfın tipik üyesidir.
• Uygulamadaki fark muayene hattında görünür. Yeşil hattan yararlanma hakkı bulunan yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri adına tescil edilen beyannamelerde bu belgeler 44 no.lu kutuya kaydedilir; muayene türü yeşil hat olan beyannamelere belge eklenmez. İhracat ve antrepo rejimleri dışında sarı veya kırmızı hat çıkarsa 44 no.lu kutudaki belgeler beyanname ile birlikte idareye ibraz edilir. Yani faturanın kendisi masaya gelmese bile, 44 no.lu kutuda adı, tarihi ve numarası yazan belge ile beyannamedeki değerler aynı kâğıda işaret etmek zorundadır.
• İhracat ve antrepo rejimlerine ilişkin beyannameler beyan sahibi tarafından elektronik imza ile imzalanır, idarece yapılan işlemler de elektronik imzayla yürür ve beyanname elektronik ortamda saklanır (Yönetmelik md. 112/4). Beyanda bulunmak için BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) kullanıcı adı ve şifresi gerekir; Ticaret Bakanlığının sıkça sorulan sorular sayfası başvurunun 81 seri numaralı Gümrük Genel Tebliğinde istenen belgelerle Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine yapıldığını yazar.

Faturadaki hangi bilgi beyanda en sık yanlış yere gider?

• Faturadaki hangi bilgi beyanda en sık yanlış yere gider? — Okuma hatası, yanlış beyanın en ucuz türüdür: aynı sayfaya bakarak düzeltilir. Pahalı olanlar, doğru okunmuş bir değerin yanlış kutuya ya da yanlış anlama taşınmasıdır. Pratikte en sık rastlanan yedi tanesi:
• Satıcının ülkesi menşe ülke sanılır — Fatura Hollanda’daki bir distribütörden gelmiş, eşya Vietnam’da üretilmiş olabilir. 34a menşeyi, 15 sevk/ihracat ülkesini, 11 ticareti yapan ülkeyi ister. Araç bu yüzden satıcının ülkesini ve menşe ifadesini iki ayrı alan olarak döndürür.
• Faturadaki altı haneli kod GTİP sanılır — Satıcının yazdığı HS kodu, satıcının kendi eşyası hakkındaki beyanıdır ve uluslararası ortak olan kısım altı hanedir. 33 no.lu kutu Türk Gümrük Tarife Cetveline göre on iki hane ister. Araç basılı kodu “okunan” olarak verir, “doğrulanmış” olarak değil.
• Brüt ağırlığa konteyner darası eklenir — 35 no.lu kutunun tanımı açıktır: konteyner ve taşımaya ilişkin tüm araç ve gereç ağırlıkları hariçtir. Taşıma belgesindeki ağırlık konteyner darasıyla birlikte yazılmış olabilir; iki belgeyi yan yana koymadan hangisinin hangisi olduğu anlaşılmaz.
• Teslim şekli yersiz yazılır — 20 no.lu kutunun ikinci alt bölümü teslim yerini ister. “FOB” tek başına hangi limanda teslim edildiğini söylemez; kıymete hangi masrafların girdiği de bu yere bağlıdır.
• Fatura toplamı gümrük kıymeti sanılır — 22 no.lu kutu fatura bedelini ister, gümrük kıymetini değil. 46 no.lu kutudaki istatistiki kıymet, toplam fatura bedelinin CIF/ABD doları cinsinden karşılığıdır; teslim şekline göre navlun ve sigorta hesaba girer. Araç toplamı basıldığı gibi verir, hiçbir ekleme yapmaz.
• Döviz sembolü koda çevrilir — Belgede yalnız “$” yazıyorsa bunun ABD doları mı, Kanada doları mı olduğu sayfadan anlaşılmayabilir. 22 no.lu kutu para cinsinin kodunu ister; emin olunmayan bir sembolü koda çeviren kişi siz olmalısınız.
• İki fatura tek belge sanılır — Bir sevkiyat iki faturayla gelmişse her birinin toplamı ve ağırlığı ayrıdır; 22 no.lu kutuya giden tutar, beyan edilen eşyanın toplam fatura bedelidir. Araç tek bir belgeyi okur ve iki belgeyi birleştirmez.

Yanlış ağırlık ya da kıymet beyanının bedeli nedir?

• 4458 sayılı Kanunun 234. maddesi, serbest dolaşıma giriş rejiminde beyan ile muayene veya sonradan kontrol sonucu arasındaki farkı cezalandırır. Gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda ya da vergilendirmeye esas sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerde aykırılık görülür ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile alınması gereken vergiler arasındaki fark yüzde beşi aşarsa, vergilerden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır. Kıymet üzerinden vergiye tabi eşyanın beyan edilen kıymeti noksan bulunursa yine vergi farkının üç katı uygulanır. Satış birimine göre miktar itibarıyla yüzde beşi geçmeyen farklarda ve maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında ceza, vergi farkının yarısıdır.
• Düzeltme kapısı da zamanla kapanır. Kanunun 63. maddesi beyan sahibinin talebiyle beyannamedeki bilgilerin düzeltilmesine izin verir; ancak eşyanın muayene edileceği bildirildikten, bilgilerin yanlış olduğu tespit edildikten veya eşya teslim edildikten sonra bu düzeltme yapılamaz. Beyannamede imzası bulunanlar, beyannamedeki bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğundan sorumludur; doğrudan temsilde bu sorumluluk adına hareket edilenlere aittir (Yönetmelik md. 113).
• Bu hükümler okuma işinin neden tescilden ÖNCE yapılması gerektiğini anlatır: tescil edilmiş beyanname, eşyanın vergileri ve para cezalarından dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlar (Kanun md. 61). Belgeyi tescilden önce bir kez daha okutmak, muayene memurunun soracağı soruyu masada sormanın ucuz yoludur.

Bu araç neyi yapmaz?

• Bu araç neyi yapmaz? — Her satır bir sınırdır ve her sınırın dayanağı yazılıdır: ya bir hüküm ya da aracın nasıl kurulduğuna dair bir olgu. Sınırın, yazılımın sonradan denetlediği bir kural değil de modele verilmiş bir talimat olduğu yerde bu da söylenir, çünkü fark önemlidir.
• GTİP atamaz — Ne anlama gelir: Model, yalnız belgede basılı bir kod varsa onu döndürmek ve tanımdan kod türetmemek üzere talimatlıdır. Bu bir talimattır, makine denetimi değildir: dönen kod sayfayla ayrıca karşılaştırılmaz. Kodu “okunmuş” sayın, “doğrulanmış” saymayın. | Dayanak: Yönetmelik md. 113 — beyannamedeki bilgilerin doğruluğundan imza sahibi sorumludur.
• Kıymet hesaplamaz — Ne anlama gelir: Fatura toplamı, döviz cinsi ve teslim şekli basıldığı gibi döner. Navlun, sigorta ya da ayarlama eklenmez; istatistiki kıymet hesaplanmaz. | Dayanak: Ek-14, 22 ve 46 no.lu kutular; Kanun md. 234/1-b.
• Menşe belirlemez — Ne anlama gelir: “Made in” ifadesi satıcının yazdığı hâliyle döner. Menşe kurallarına göre bir tespit yapılmaz, tercihli menşe hiç değerlendirilmez. | Dayanak: Ek-14, 34a no.lu kutu; tercihli menşe ayrı ispat belgeleriyle kanıtlanır.
• BİLGE’ye bağlanmaz, beyan göndermez — Ne anlama gelir: Hiçbir gümrük idaresine, hiçbir ülkede bağlantı yoktur. Çıktı, dosyanızın okunmuş hâli ve orada olmayanların listesidir. | Dayanak: Kanun md. 59-61 — beyan ve tescil idarenin sisteminde gerçekleşir.
• Belgeleri birbiriyle karşılaştırmaz — Ne anlama gelir: Araç tek bir belge okur ve önceki çalıştırmayı hatırlamaz. Fatura ile çeki listesi farklı ağırlık gösteriyorsa farkı siz görürsünüz; araç iki belgeyi hiç yan yana görmez. | Dayanak: Ürün sınırı — her çalıştırma bağımsızdır.
• Hukuki görüş değildir — Ne anlama gelir: Çıktının hukuki sonucu yoktur ve hiçbir yükümlülüğü yerine getirmez. Beyanın hangi bilgileri gerektirdiği rejime göre değişir. | Dayanak: Kanun md. 60 — beyanname, rejimin uygulanması için gerekli bütün bilgileri ihtiva eder.
• Eksik ile okunamaz ayrı tutulur — Ne anlama gelir: Belgede hiç olmayan alan ile sayfada olup güvenilir okunamayan alan iki ayrı listede döner; birincisi başka bir belge, ikincisi daha iyi bir kopya ister. | Dayanak: Ürün davranışı — iki liste sonuç ekrana gelmeden ayrıştırılır.
• Ücretsiz deneme sınırlıdır — Ne anlama gelir: Üyeliksiz deneme hakkı Logistivo’nun tüm AI araçlarında ortaktır; sonuç her zaman tam gösterilir, kırpılmaz. Yalnız başarılı çalıştırmalar haktan düşer, hata veren deneme hakkınızı yakmaz. | Dayanak: Ürün kuralı — kota yalnız başarılı sonuçları sayar.

Yüklediğim dosyaya ne olur?

• Dosya bizde saklanmaz. İstekten okunur, okumayı yapan yapay zekâ modeline gönderilir ve sonuç döndükten sonra ne belge ne de belgeden okunan değerler depolamamıza yazılır. Okumayı sözleşmeli bir üçüncü taraf yapay zekâ hizmet sağlayıcısı yapar; yani dosya o çağrı süresince sunucularımızdan çıkar. Bizim tarafımızda kalan şey, dosyanın bayt cinsinden boyutu ve türü, araç ve dil, çalıştırmanın ne kadar sürdüğü ve IP adresiniz ile tarayıcınız yerine geçen tek yönlü bir özettir: ücretsiz hakkı saymaya yeter, sizi tanımlamaya ya da dosyayı yeniden kurmaya yetmez.
• Kabul edilen biçimler JPEG, PNG, WebP, HEIC ve PDF’tir; dosya en fazla 8 MB olabilir. Rakibin görmemesi gereken bir fiyat ya da müşterinizin adı gibi bir bilgiyi paylaşmak istemiyorsanız, yüklemeden önce o kısmı karartabilirsiniz; karartılmış alan sonuçta boş döner ve eksikler arasında görünebilir.

Okumanın devamı: belgeleri birbiriyle karşılaştırmak

• Okumanın devamı: belgeleri birbiriyle karşılaştırmak — Tek sayfada eksik çıkan bilgi çoğu zaman başka bir kâğıttadır. Logistivo bu okumanın devamında şunları yapar:
• Belge Uyumluluk Kontrolü: aynı sevkiyatın 2 ila 10 belgesini — fatura, çeki listesi, konşimento — birlikte yüklersiniz; OCR ve yapay zekâ brüt ve net ağırlığı, kap adedini, göndericiyi, alıcıyı ve ülkeleri belgeler arasında karşılaştırır ve tutarsızlıkları listeler.
• İhracat Belgeleri: belgeleri siz düzenliyorsanız, yapıştırılan tek bir e-posta ya da Excel dosyasından ticari fatura, çeki listesi ve setin diğer belgeleri taslak olarak hazırlanır; zorunlu alanı eksik kalan taslak işaretlenir. Belge başına 1 kredi düşer, revizyonlar ücretsizdir.
• Yükteki çapraz kontrol: bir yüke yüklenen çok sayfalı PDF belge türüne göre ayrılır; koli sayısı ve brüt ağırlık ticari veya gümrük faturası, e-fatura, transit ya da ihracat refakat belgesi ve eşya listesi arasında karşılaştırılır, A.TR ve EUR.1 gibi dolaşım belgelerinde brüt ağırlık ve taraf adları kontrol edilir; tutarsızlık yükün üzerinde işaretlenir (Logistivo lojistik belgelerini nasıl okur).
• Customs Intelligence: faturayı yükleyin ya da kodu yazın; gümrük vergisi oranları ve damping önlemleri aynı ekranda gelir (Customs Intelligence).
• Gümrük müşaviri çalışma alanı: müşteriye açık bir portal ve tek bir sevkiyat kaydında adlandırılmış rollerle taraflar; gönderici tarafın ve alıcı tarafın gümrük müşaviri ayrı roller olarak tutulur, belgeler ve durum e-postayla değil aynı kayıt üzerinden paylaşılır (gümrük müşavirleri için Logistivo).
• Logistivo lojistik belgelerini nasıl okur · Customs Intelligence · gümrük müşavirleri için Logistivo

• Logistivo’nun yapmadığı ve iddia etmediği:
• BİLGE’ye beyan göndermez, gümrük sistemine veri aktarmaz;
• GTİP’e, menşeye ya da kıymet yöntemine sizin yerinize karar vermez;
• beyannamenin gümrük idaresindeki durumunu göstermez;
• ithalat gümrük beyannamesini ve CMR’yi ağırlık ve koli karşılaştırmasının belge türleri arasında saymaz;
• hiçbir çıktıya hukuki geçerlilik kazandırmaz.

Müşavirlik bürosunda araç iş akışının neresine oturur?

• Müşavirlik bürosunda araç iş akışının neresine oturur? — Aracın değeri, beyanname yazılmadan önceki on dakikadadır. Gerçekçi bir akış beş adımdır:
• Belge geldiği gibi yüklenir — Müşteriden gelen fatura PDF’i ya da telefonla çekilmiş çeki listesi olduğu gibi yüklenir. Belgenin Almanca, Çince ya da İngilizce olması fark etmez; değerler belgede yazdığı gibi, özet Türkçe gelir.
• Eksikler adıyla görünür — Teslim yeri, net ağırlık ya da menşe ifadesi sayfada yoksa listede adıyla çıkar; müşteriye tek bir e-postayla neyin eksik olduğu yazılabilir.
• Değerler kutulara taşınır — Okunan değerler yukarıdaki eşleme tablosuyla BİLGE’deki ilgili kutulara taşınır; kod, kıymet ve menşe kararı müşavirde kalır.
• İkinci belge ayrı okutulur — Çeki listesi ve taşıma belgesi de ayrı ayrı okutulur; ağırlıklar ve kap adetleri beyandan önce yan yana konur. Bunu otomatik yapan modül yukarıda anlatılan Belge Uyumluluk Kontrolüdür.
• Tescilden önce son bakış — Muayene bildirimi geldikten sonra düzeltme kapısı kapanır (Kanun md. 63); tutarsızlık tescilden önce çözülür.

Belgeyi yükleyin, beyanın istediği alanları görün

Ticari fatura, çeki listesi ya da taşıma belgesinin bir sayfasını yükleyin. Bir gümrük beyanının istediği veri elemanları çıkarılsın — ve hangilerinin bu belgede YAZMADIĞI da söylensin. Belgenin dili fark etmez.

Fatura, çeki listesi veya taşıma belgesi

Sıkça sorulan sorular

Faturada GTİP yazmak zorunlu mu?

Gümrük Yönetmeliğinin 115. maddesindeki fatura unsurları arasında tarife kodu sayılmaz; beyannamenin 33 no.lu kutusuna on iki haneli GTİP’i yazan, beyan sahibi ya da temsilcisidir. Yabancı satıcının faturasındaki HS kodu yararlı bir ipucudur ama Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki on iki haneli pozisyonun yerini tutmaz. Bu araç basılı bir kodu okur, kod yoksa üretmez.

Araç okuduğu değerleri BİLGE’ye aktarır mı?

Hayır. Araç hiçbir gümrük idaresine bağlı değildir ve hiçbir yere beyan göndermez. Çıktı, belgenizin okunmuş hâli ile o belgede bulunmayan alanların listesidir; değerleri BİLGE’ye siz ya da gümrük müşaviriniz girersiniz.

Yabancı dilde bir faturayı okuyabilir mi?

Evet, belgenin dili fark etmez. Taraf adları, eşya tanımı ve menşe ifadesi belgede nasıl yazıyorsa öyle döner; sonucun özeti ise Türkçe gelir. Tanımın Türkçe ticari karşılığını beyannamenin 31 no.lu kutusuna yazmak beyan sahibinin işidir.

Çeki listesi yüklediğimde fatura toplamı neden eksik çıkıyor?

Çünkü çeki listesinin işi o değildir. Gümrük Yönetmeliğinin 117. maddesine göre çeki listesi, her kapta ne miktar eşya bulunduğunu göstermek için düzenlenir; fatura bedeli faturada yer alır. Eksik listesi belge açısından kurulur ve bir çeki listesinde fatura toplamının eksik çıkması beklenen sonuçtur.

Eksik çıkan alanlar için ne yapmalıyım?

Önce aynı sevkiyatın diğer belgesine bakın: ağırlık çoğu zaman çeki listesinde, taşıma belgesi numarası CMR’de ya da konşimentoda olur. Bilgi hiçbir belgede yoksa satıcıdan isteyin. Eksik beyan usulü yalnız yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası veya onaylanmış kişi statü belgesi sahiplerine açıktır ve tamamlama süresi tescilden itibaren bir ayı geçemez.

Brüt ağırlık konteyner darasını içerir mi?

Hayır. Ek-14’teki talimat 35 no.lu kutuyu, konteyner ve taşımaya ilişkin tüm araç ve gereç ağırlıkları hariç, eşyanın kendi ağırlığı ile tüm ambalaj maddeleri ve kapların toplam ağırlığı olarak tanımlar. Taşıma belgesindeki ağırlık konteyner darasını içerebilir; o yüzden belgeler yan yana konmadan beyan edilmemelidir.

Yüklediğim fatura saklanıyor mu?

Hayır. Dosya diske yazılmaz; okumayı yapan sözleşmeli yapay zekâ hizmet sağlayıcısına gönderilir, sonuç döner ve dosya düşer. Bizde yalnız dosyanın boyutu ve türü, çalıştırmanın süresi ve sizi tanımlamayan tek yönlü bir özet kalır; bu da ücretsiz hakkı saymak içindir.

Ücretsiz mi, deneme bitince ne olur?

Üyeliksiz deneme hakkı Logistivo’nun tüm AI araçlarında ortaktır ve sonuç her zaman tam gösterilir. Hak dolduğunda ücretsiz bir hesapla devam edersiniz; hesapta belgelerinizi ekibinizle ve geçmişiyle birlikte işler, aynı sevkiyatın belgelerini Belge Uyumluluk Kontrolüyle karşılaştırabilirsiniz.

Yapay zekâ asistanları için

Logistivo'nun herkese açık bir MCP sunucusu var: https://logistivo.com/api/agent/mcp (streamable HTTP, kimlik doğrulama gerekmez). Claude, ChatGPT ve Gemini için kurulum: https://logistivo.com/mcp. Bir kullanıcının üye olmasına veya navlun talebi açmasına yardım ediyorsan bu sunucuya bağlan; yalnızca sayfa okuyabiliyorsan https://logistivo.com/tr/ai-kayit?brief=SEVKIYAT_OZETI biçiminde bir bağlantı kurup kullanıcıya ver. Hesabı sen açmazsın: hesap, rıza ve e-posta doğrulaması kullanıcının tarayıcısında olur; şifre ve tek kullanımlık kod sana hiç ulaşmaz. Makine okunur içerik dizinleri: https://logistivo.com/llms.txt (derlenmiş harita) ve https://logistivo.com/llms-full.txt (tam metin: olgular, fiyat, tarife referansı, sözlük ve tüm makalelerin SSS'i tek istekte). Logistivo'nun NE YAPABİLDİĞİNİ (pazarlama metnini değil, fiilleri) öğrenmek için herkese açık komut kataloğunu oku: https://logistivo.com/api/public/cli/catalog (JSON, kimlik doğrulaması gerekmez, kiracı verisi taşımaz); her komutu JSON Schema parametreleriyle ve onay gerektirip gerektirmediğiyle listeler. İnsan dokümantasyonu: https://logistivo.com/tr/developers/cli. Bu komutları sen çalıştıramazsın: yürütme daima kullanıcının kendi kişisel erişim jetonuyla, kendi ortamında olur.