GTİP Sorgulama

Ürün adı veya kod yazarak GTİP kodunu bulun: Türk Gümrük Tarife Cetveli tanımları, ölçü birimi ve ithalatta ülke gruplarına göre gümrük vergisi oranları. Ücretsiz, üyelik gerekmez. GTİP, eşyanın Türkiye'de gümrükte sınıflandırıldığı 12 haneli koddur: ilk altı hanesi Dünya Gümrük Örgütü'nün Armonize Sistemi (HS) olduğu için hemen her ülkede aynıdır, kalan haneler Avrupa Birliği'nin kombine nomanklatürü ve ulusal açılımlardır. Beyanda ona bağlanan hemen her şey — vergi oranı, aranan izin ve belgeler, tercihli rejim hakkı, dış ticaret istatistiği — bu koda göre belirlenir; kod yanlışsa hepsi aynı anda yanlış çıkar. Bu sayfadaki arama, 2026 yılı Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin beyanda kullanılan 19.210 adet 12 haneli satırı içinde ürün adı ya da kod parçasıyla eşleşenleri getirir; listede her satırın kodunu, tanımını ve üst başlık yolunu görürsünüz. Bir satırı açtığınızda ölçü birimi ile ithalatta ülke gruplarına göre gümrük vergisi ve — eşya ilave vergi ekinde yer alıyorsa — ilave gümrük vergisi satırları çıkar. Aşağıdaki bölümler bu sonucu doğru okumak ve kodu doğru seçmek içindir.

12 hane ne anlatır: hangi kısım kimin kuralı

GTİP tek bir otoritenin ürünü değil, katman katman kurulmuş bir koddur. İlk altı hane uluslararasıdır ve Armonize Sistem'e dayanır; bu yüzden Çin'deki tedarikçinizle Türkiye'deki müşaviriniz aynı altı haneyi konuştuğunda aynı eşyayı kastederler. Yedinci haneden sonrası Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin açılımlarıdır: Gümrük Birliği nedeniyle 7-10. haneler AB üyeleriyle örtüşür, yalnızca son iki hane Türkiye'ye özgüdür. Sonuçlardaki noktalı gösterim (örneğin 0101.21.00.00.00) tam da bu katmanları görünür kılmak içindir.

Doğru kodu bulmanın yöntemi: eşyanın esas niteliği

Sınıflandırma, ürünün ticari adına veya kataloğunuzdaki kategoriye göre değil, eşyanın gümrüğe sunulduğu andaki nesnel özelliklerine göre yapılır: malzemesi, işlenmişlik derecesi, işlevi, bileşim oranları. Bu kararın çerçevesini tarife cetvelinin başındaki Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar (kısaca Genel Kurallar) çizer; altı kuraldan oluşur ve sırayla uygulanır. Pratikte doğru kodu bulmak, ürünü anlatmaktan çok pozisyon metinlerini ilgili bölüm ve fasıl notlarıyla birlikte okumaktır.

Sonuç satırını doğru okumak

Tarife cetvelinin tanımları hiyerarşiktir: bir satırda yalnızca "- - Diğerleri" yazması, o satırın üstündeki başlıklarla birlikte okunması gerektiği anlamına gelir. Sonuçlardaki üst başlık yolu tam da bunun içindir; yolu okumadan tek başına tanıma bakmak bir tarife cetvelinin en sık yapılan yanlış okumasıdır. Ölçü birimi, dipnot ve vergi hücrelerinin biçimi de süs değildir; hepsi beyana ve hesaba girer.

Aynı ürün, farklı oran: ülke grubu ve menşe ispatı

Aynı GTİP'te oranın ülkeye göre değişmesinin nedeni indirim değil, Türkiye'nin o ülkeyle kurduğu ticaret rejimidir: Gümrük Birliği, serbest ticaret anlaşmaları ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi. Sonuçta gördüğünüz kolonlar İthalat Rejimi eklerinin ülke grubu kolonlarıdır — ama her ek bunları aynı biçimde yayımlamaz, bu yüzden önce hangi kolona baktığınızı çözmeniz gerekir. Tercihli oran da kendiliğinden uygulanmaz; beyanda geçerli bir menşe ya da statü ispatı sunulmazsa diğer ülkeler oranı işler.

Gümrük vergisi tek kalem değil: bu sorgunun kapsamı

Bu araç, Türkiye'ye ithalatta ülke grubuna göre gümrük vergisi ve — eşya İthalat Rejimi Kararı'nın ilave vergi ekinde yer alıyorsa — ilave gümrük vergisi (İGV) oranlarını gösterir. Bir ithalatın toplam maliyeti yine de bunlardan ibaret değildir; aynı GTİP'e bağlanan başka yükümlülükler ayrı mevzuatta düzenlenir. Buradaki oranları bir maliyet hesabının başlangıcı sayın, tamamı değil.

Yanlış kodun bedeli

Yanlış GTİP nadiren tek başına kalır: vergi hesabını, izin yükümlülüğünü ve tercihli rejim hakkını aynı anda bozar. Üstelik çoğu zaman ithalat anında değil, sonradan kontrol veya menşe doğrulaması sırasında — yani ürün çoktan satılmışken — ortaya çıkar. Bu yüzden sınıflandırma, beyanın doğru yapıldığında en ucuz, ihmal edildiğinde en pahalı adımıdır.

Tarife her yıl değişir — ve bağlayıcı olan bu sayfa değildir

Türk Gümrük Tarife Cetveli yılda bir yenilenir; kodlar açılır, birleşir veya kapanır. Bunun üstünde Armonize Sistem'in beş-altı yılda bir yapılan revizyonu vardır: yürürlükteki baskı HS 2022, bir sonraki baskı ise 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girecek olan HS 2028'dir. Altında ise yıl içinde Resmî Gazete ile değişebilen İthalat Rejimi ekleri yer alır. Uygulanacak tarife, beyanın tescil edildiği tarihte yürürlükte olandır; geçmiş bir beyanı bugünün cetveliyle değerlendirmeyin.

Sıkça sorulan sorular

GTİP ile HS kodu aynı şey mi?

Aynı ailenin iki farklı kırılımı. HS, Dünya Gümrük Örgütü'nün altı haneli uluslararası sınıflandırmasıdır; GTİP ise Türkiye'nin beyanda kullandığı 12 haneli koddur ve ilk altı hanesi HS ile birebir aynıdır. Aradaki haneler de tümüyle ulusal değildir: Gümrük Birliği nedeniyle 7-10. haneler AB üyeleriyle ortaktır, yalnızca son iki hane Türkiye'ye özgüdür. Yurt dışı yazışmada altı hane paylaşmak güvenlidir, Türkiye'deki beyannameye ise 12 hanenin tamamı yazılır.

İhracatta alıcıya hangi kodu vermeliyim?

İlk altı haneyi. Alıcı ülkenin tarifesi yedinci haneden itibaren farklı açılabilir ve oradaki nihai sınıflandırma kararı o ülkenin gümrük idaresine aittir. En az sorun çıkaran yol, faturada altı haneli HS kodunu belirtmek ve alıcıdan tam kodu kendi tarifesinden teyit etmesini istemektir. Alıcı AB'deyse ilk sekiz hane (Kombine Nomanklatür) zaten ortaktır.

Buradaki oranı beyanımda dayanak gösterebilir miyim?

Hayır. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; resmî yayınlardan derlenmiş bir okuma kolaylığı sunar, hukuki dayanak oluşturmaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi ile gümrük idaresinin uygulamasıdır. Tutar büyükse veya sınıflandırma tartışmalıysa Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) alın; ancak neyi güvenceye aldığına dikkat edin: BTB yalnızca eşyanın tarife pozisyonunu bağlar, o pozisyona uygulanacak vergi oranını değil — oran her hâlde beyanın tescil edildiği tarihte yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı'ndan okunur ve yıl içinde değişebilir. Koruma da başvuruyla değil, idarece düzenlenen BTB kararıyla başlar.

Aynı ürün için müşavirim başka bir kod söylüyor; kim haklı?

Tartışmayı görüşle değil belgeyle çözün. Ürünün malzeme oranlarını, işlevini ve üretim aşamasını gösteren teknik dokümanı masaya koyun, ardından pozisyon metinlerini ve bölüm/fasıl notlarını birlikte okuyun. İki kod da savunulabilir görünüyorsa Genel Kurallar sırayla uygulanır: önce pozisyon metni ve notlar, sonra en spesifik tanım, sonra esas nitelik. Sonuç yine tartışmalı kalıyorsa BTB başvurusu doğru adımdır.

Neden aynı kodda ülkeye göre farklı oran var, tercihli oran otomatik mi uygulanır?

Fark ürünün kendisinden değil, Türkiye'nin o ülkeyle kurduğu rejimden gelir; Gümrük Birliği, serbest ticaret anlaşmaları ve Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi farklı kolonlar üretir. Tercihli oran otomatik değildir: beyanda geçerli bir menşe ispatı (STA'larda EUR.1/EUR-MED ya da menşe beyanı, GTS'de kayıtlı ihracatçının menşe beyanı, AB sanayi ürünlerinde serbest dolaşım için A.TR) sunulmazsa diğer ülkeler oranı uygulanır. Menşe, malın yüklendiği yer değil üretildiği yerdir; ayrıca eşyanın doğrudan nakledildiğinin ya da transit ülkede işlem görmediğinin belgelenmesi gerekir.

Ürünümü arama sonuçlarında bulamıyorum, ne yapmalıyım?

Marka adını veya sektör jargonunu değil, eşyanın ne olduğunu tarif eden kelimeleri arayın: ana malzeme, işlev, işlenmişlik hâli. Arama yalnızca 12 haneli en alt satırlarda çalıştığı için üst pozisyonlar sonuç olarak dönmez; sonuç gelmezse dört ya da altı haneli üst pozisyonun kodunu yazıp altındaki kırılımlarda ilerleyin. Tarife metinleri sık sık "Diğerleri" satırında biter ve o satır ancak üst başlık yoluyla anlaşılır. Bazı ürünlerde İngilizce HS terimiyle aramak daha isabetli sonuç verir.

Kod yıl içinde değişirse geçmiş beyanlarım ne olur?

Her beyan, tescil edildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre değerlendirilir; sonradan gelen bir değişiklik geçmişi kendiliğinden yanlış hâle getirmez. Ancak yeni yılda kapanmış bir kodu kullanmaya devam etmek beyanın reddine yol açar. Yıl başında ürün kartlarınızdaki kodları, sözleşme eklerinizi ve elinizdeki BTB'lerin kapsamını gözden geçirin — nomenklatür değişikliği, süresi dolmamış bir BTB'yi de geçersiz kılabilir.