Incoterms® 2020 teslim şekilleri tablosu: kim neyi öder?
Incoterms® 2020'de 11 teslim şekli vardır: yedisi her taşıma türü için (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP), dördü yalnız deniz ve iç su yolu için (FAS, FOB, CFR, CIF). İhracat gümrüklemesi EXW dışındaki her kuralda satıcının, ithalat gümrüklemesi, vergiler ve KDV DDP dışındaki her kuralda alıcının işidir; dört C kuralında navlunu satıcı öder ama risk yolculuğun başında alıcıya geçer. Logistivo'da seçtiğiniz teslim şekli sevkiyatla birlikte yürür — deniz yolu taşıma talebinde ve ihracat belgelerinde.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · T.C. Ticaret Bakanlığı · International Chamber of Commerce (ICC) · ICC Academy · EUR-Lex · Fransız gümrüğü (DGDDI) · Alman gümrüğü (zoll.de) · HM Revenue & Customs · UNCITRAL.
Verinin güncellenme tarihi:
.
Incoterms® 2020 teslim şekilleri tablosu: her adımı kim öder, risk nerede geçer?
Incoterms® 2020 teslim şekilleri tablosu: her adımı kim öder, risk nerede geçer? — 11 teslim şeklinden birini seçin; adım adım satıcının ve alıcının neyi ödediğini, riskin nerede geçtiğini ve bunun gümrük kıymetini nasıl değiştirdiğini görün.
Satırlar bir sevkiyatın sekiz adımı, sütunlar 11 kural: S = satıcı, A = alıcı. Bir kuralın koduna dokunun; tablonun altında güzergâh şeridi olarak açılır. Kendi sözlerimizle anlatılmıştır — ICC metni değildir.
Bir Incoterms® 2020 teslim şekli seçin — Alttaki tablo 11 kuralı yan yana gösterir; seçtiğiniz kural güzergâh şeridi olarak açılır.
Taşıma türü — Yalnız denizyolu kuralları, taşıma türü uymadığında uyarır.
Belirlenen yer — Yerin tam olarak nerede olduğu kimin neyi ödediğini — ve gümrük kıymetini — değiştirir.
Karşılaştır — İkinci kuralın şeridi ve iki kural arasında değişen her adım.
Her taşıma türü — EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP
Deniz ve iç su yolu — FAS, FOB, CFR, CIF
EXW — Ex Works — İşyerinde teslim | Satıcı malı kendi işyerinde (ya da belirlenen başka bir yerde) alıcının emrine hazır eder; yüklemez, ihracat gümrüklemesini yapmaz. O andan itibaren bütün masraf ve risk alıcınındır. | Risk: Mal belirlenen yerde alıcının emrine hazır edildiğinde, yüklemeden önce. | Masraflar: Alıcı, satıcının işyerinden itibaren yükleme dahil her şeyi öder. | Gümrükleme: İhracat: alıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok; risk baştan alıcıda olduğu için kararı alıcı verir. | Boşaltma: Alıcı, her noktada. | Sözleşmeye nasıl yazılır: EXW satıcının fabrikası, Gebze OSB, Kocaeli, Türkiye, Incoterms® 2020
FCA — Free Carrier — Taşıyıcıya teslim | Satıcı, ihracat gümrüklemesi yapılmış malı belirlenen yerde alıcının seçtiği taşıyıcıya teslim eder. İki seçenek: satıcının işyerinde (satıcı alıcının aracına yükler) ya da başka bir yerde, örneğin bir terminalde (satıcı malı oraya götürür, boşaltmaya hazır). | Risk: Satıcının işyerinde: alıcının aracına yüklendiğinde. Başka bir yerde: satıcının aracı oraya boşaltmaya hazır vardığında. | Masraflar: Satıcı: kendi işyerinde yükleme, ihracat gümrüklemesi ve — başka yer seçeneğinde — oraya kadar taşıma. Alıcı: ana taşıma ve sonrası. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok. 2020'den beri taraflar, alıcının taşıyıcısının satıcıya «yüklendi» (on board) kayıtlı konşimento düzenlemesini kararlaştırabilir; akreditifte işe yarar. | Boşaltma: Alıcı; başka yer seçeneğinde satıcının aracını da alıcı boşaltır. | Sözleşmeye nasıl yazılır: FCA Ambarlı Limanı, Kumport terminal girişi, İstanbul, Türkiye, Incoterms® 2020
CPT — Carriage Paid To — Taşıma ödenmiş olarak teslim | Satıcı, varış yerine kadar taşımayı ayarlar ve navlunu öder; ama risk erken geçer: mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde. | Risk: Mal çıkış ülkesinde ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde — varışta değil. | Masraflar: Satıcı: belirlenen varış yerine kadar navlun ve ihracat gümrüklemesi. Alıcı: ithalat gümrüklemesi, vergiler ve satıcının taşıma sözleşmesinde yoksa boşaltma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok. Mal alıcının riskiyle yol alır; alıcı çoğunlukla sigorta yaptırır. | Boşaltma: Alıcı; satıcının taşıma sözleşmesi boşaltmayı kapsıyorsa satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: CPT alıcının deposu, Milano, İtalya, Incoterms® 2020
CIP — Carriage and Insurance Paid To — Taşıma ve sigorta ödenmiş olarak teslim | CPT gibidir; ayrıca satıcı malı varış yerine kadar alıcı lehine sigortalatmak zorundadır: «tüm riskler» teminatı (Institute Cargo Clauses A), sözleşme bedelinin en az %110'u. | Risk: Mal ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde; yolda alıcıyı satıcının yaptırdığı sigorta korur. | Masraflar: Satıcı: varış yerine kadar navlun ve sigorta, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: ithalat, vergiler ve sözleşmede yoksa boşaltma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Satıcı: Institute Cargo Clauses (A), sözleşme bedelinin en az %110'u, belirlenen varış yerine kadar. | Boşaltma: Alıcı; satıcının taşıma sözleşmesi boşaltmayı kapsıyorsa satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: CIP alıcının fabrikası, Lyon, Fransa, Incoterms® 2020
DAP — Delivered at Place — Belirlenen yerde teslim | Satıcı malı belirlenen varış yerinde, gelen araç üzerinde, boşaltmaya hazır teslim eder. Boşaltma ve ithalat gümrüklemesi alıcınındır. | Risk: Belirlenen varış yerinde, gelen taşıma aracının üzerinde, boşaltmadan önce. | Masraflar: Satıcı: belirlenen yere kadar bütün taşıma ve ihracat gümrüklemesi. Alıcı: ithalat gümrüklemesi, gümrük vergisi, ithalat KDV'si ve boşaltma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı — vergiler ve KDV dahil. | Sigorta: Yükümlülük yok; yol riski satıcıdadır, satıcı genellikle kendi hesabına sigorta yaptırır. | Boşaltma: Alıcı; satıcının taşıma sözleşmesi boşaltmayı kapsıyorsa satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: DAP alıcının deposu, Stuttgart, Almanya, Incoterms® 2020
DPU — Delivered at Place Unloaded — Belirlenen yerde boşaltılmış olarak teslim | DAP gibidir, ama satıcı belirlenen yerde malı boşaltır da — satıcıya varışta boşaltma yükümlülüğü getiren tek Incoterms® kuralıdır. | Risk: Belirlenen yerde boşaltmadan sonra. | Masraflar: Satıcı: belirlenen yere kadar taşıma ve boşaltma, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: ithalat gümrüklemesi, vergiler ve KDV. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok; risk boşaltma bitene kadar satıcıdadır. | Boşaltma: Satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: DPU Koper Limanı, konteyner terminali, Slovenya, Incoterms® 2020
DDP — Delivered Duty Paid — Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim | Satıcı malı belirlenen yerde ithalat gümrüklemesi yapılmış, vergileri ödenmiş olarak teslim eder — satıcı için en ağır yükümlülük. | Risk: Belirlenen yerde, ithalatı yapılmış, boşaltmaya hazır. | Masraflar: Satıcı: belirlenen yere kadar her şey, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si dahil. Alıcı: boşaltma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: satıcı — varış ülkesinde ithalatçı olarak işlem yapabilmesi gerekir. | Sigorta: Yükümlülük yok; risk satıcıdadır, genellikle sigorta yaptırır. | Boşaltma: Alıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: DDP alıcının mağazası, Rotterdam, Hollanda, Incoterms® 2020
FAS — Free Alongside Ship — Gemi doğrultusunda teslim | Yalnız deniz ve iç su yolu. Satıcı malı, belirlenen yükleme limanında alıcının gösterdiği geminin yanına — rıhtıma ya da mavnaya — koyar. | Risk: Mal geminin yanına konduğunda. | Masraflar: Satıcı: geminin yanına kadar, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: gemiye yükleme, navlun ve sonrası. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Tarafların hiçbirine yükümlülük yok. | Boşaltma: Alıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: FAS İskenderun Limanı, Türkiye, Incoterms® 2020
FOB — Free on Board — Gemide teslim | Yalnız deniz ve iç su yolu. Satıcı malı belirlenen yükleme limanında alıcının gösterdiği gemiye yükler. | Risk: Mal gemiye yüklendiğinde. | Masraflar: Satıcı: gemiye yükleme dahil o ana kadar, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: deniz navlunu ve sonrası. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok; deniz riski alıcıdadır, alıcı genellikle sigorta yaptırır. | Boşaltma: Alıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: FOB Mersin Limanı, Türkiye, Incoterms® 2020
CFR — Cost and Freight — Masraflar ve navlun | Yalnız deniz ve iç su yolu. Satıcı belirlenen varış limanına kadar navlunu öder, ama risk yükleme limanında gemiye yüklenince geçer. | Risk: Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde. | Masraflar: Satıcı: varış limanına kadar navlun, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: navluna dahil değilse boşaltma, ithalat ve sonraki taşıma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Yükümlülük yok — satıcı sigorta yaptırmaz, alıcının kendini koruması gerekir. | Boşaltma: Alıcı; satıcının taşıma sözleşmesi boşaltmayı kapsıyorsa satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: CFR Hamburg Limanı, Almanya, Incoterms® 2020
CIF — Cost, Insurance and Freight — Masraflar, sigorta ve navlun | CFR gibidir; ayrıca satıcı malı varış limanına kadar sigortalatır — asgari teminat, Institute Cargo Clauses (C), sözleşme bedelinin en az %110'u. | Risk: Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde; denizde alıcıyı satıcının yaptırdığı sigorta korur. | Masraflar: Satıcı: varış limanına kadar navlun ve sigorta, ihracat gümrüklemesi. Alıcı: navluna dahil değilse boşaltma, ithalat ve sonraki taşıma. | Gümrükleme: İhracat: satıcı. İthalat: alıcı. | Sigorta: Satıcı: Institute Cargo Clauses (C), sözleşme bedelinin en az %110'u; daha geniş teminat ayrıca kararlaştırılmalıdır. | Boşaltma: Alıcı; satıcının taşıma sözleşmesi boşaltmayı kapsıyorsa satıcı. | Sözleşmeye nasıl yazılır: CIF Mersin Limanı, Türkiye, Incoterms® 2020
Satıcının yaptırması gereken sigorta — A = Institute Cargo Clauses (A), tüm riskler; C = Institute Cargo Clauses (C), asgari teminat; – = taraflara yükümlülük yok. CFR: – | CIF: C | CIP: A | CPT: – | DAP: – | DDP: – | DPU: – | EXW: – | FAS: – | FCA: – | FOB: –
Risk alıcıya geçer — EXW: işyeri | FCA: teslim | CPT: ilk taşıyıcı | CIP: ilk taşıyıcı | DAP: varış yeri | DPU: boşaltılmış | DDP: varış yeri | FAS: gemi yanı | FOB: gemide | CFR: gemide | CIF: gemide
Satıcının işyerinde — Satıcı, alıcının gönderdiği aracı yükler; risk yükleme bitince geçer.
Başka bir belirlenen yerde (terminal, forwarder deposu) — Satıcı malı oraya götürür; teslim, satıcının aracı üzerinde, boşaltmaya hazır olarak yapılır.
Varış ülkesinin limanında ya da sınırında — Satıcının taşıması malın varış ülkesine girdiği yerde biter; örneğin Kapıkule ya da Mersin Limanı.
Ülke içinde, örneğin alıcının adresinde — Fiyat bu durumda varış ülkesi içindeki taşımayı da kapsar — gümrük kıymeti için önemlidir.
EXW, FAS, FOB, CFR ve CIF'te yerin türünü kuralın kendisi belirler: satıcının işyeri ya da bir liman.
Taşıma türü — Karayolu (tır), Demiryolu, Havayolu, Denizyolu — konteyner, Denizyolu — dökme ya da genel kargo, İç su yolu
Bu kural seçtiğiniz taşıma türüyle kullanılabilir.
FAS, FOB, CFR ve CIF deniz ve iç su yolu taşıması için yazılmıştır. Karayolu, demiryolu ya da havayolu için her taşıma türüne uygun bir kural seçin:
Konteynerde ICC, FOB ya da FAS yerine FCA'yı, CFR ya da CIF yerine CPT veya CIP'i önerir: konteyner gemiye yüklenmeden çok önce terminalde teslim edilir.
Tablonun dayandığı kurallar
İki grup — Yedi kural her taşıma türünde kullanılır (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP); dördü yalnız deniz ve iç su yolu içindir (FAS, FOB, CFR, CIF). — ICC; zoll.de
Gümrükleme — İhracat gümrüklemesi EXW dışındaki her kuralda satıcının; ithalat gümrüklemesi, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si DDP dışındaki her kuralda alıcının işidir. — zoll.de; DGDDI
C kuralları masraf ile riski ayırır — CPT, CIP, CFR ve CIF'te satıcı varış yerine kadar navlunu öder, ama risk yolculuğun başında geçer. — ICC Academy; DGDDI
Sigorta — Satıcıyı sigorta yaptırmaya yalnız CIP ve CIF zorlar: CIP Institute Cargo Clauses (A), CIF (C) ile, sözleşme bedelinin en az %110'u. — ICC; ICC Academy
Boşaltma — Varışta satıcının boşalttığı tek kural DPU'dur; CPT, CIP, CFR, CIF ve DAP'ta boşaltma, satıcının taşıma sözleşmesinde yoksa alıcınındır. — ICC; DGDDI
İki FCA seçeneği — Satıcının işyerinde satıcı alıcının aracını yükler; başka bir yerde satıcının aracı boşaltmaya hazır gelir ve alıcı boşaltır. — zoll.de; KVK
Sürüm ve yer — Kuralı, belirlenen yeri ve sürümü yazın: örneğin «FCA [yer] Incoterms® 2020». Sözleşme andığı sürüme tabidir; Incoterms® 2020, 1 Ocak 2020'den beri uygulanır. — ICC; ICC Academy
Teslim şeklini bir kez yazın, sevkiyatla birlikte yürüsün — Logistivo'da az önce kontrol ettiğiniz kural sevkiyata bağlı kalır: deniz yolu taşıma talebinde seçersiniz; ihracat belgelerinde — proforma fatura, ticari fatura, yükleme talimatı ve nakliyat sigorta talep formunda — kuralı ve yeri bir kez girersiniz.
Yük Yönetimi — Deniz yolu talebinde teslim şekli: taşıyıcı görür, teklifi kabul edince yüke geçer. — /tr/load-management
İhracat belgeleri (yük sahibi paneli) — Kural ve yer dört belgede; sigorta bedeli fatura değeri + %10 ile başlar. — /tr/customer
Gümrük İstihbaratı — GTİP için vergi ve yürürlükteki önlemler — burada bulduğunuz kıymete uygulanır. — /tr/customs-intelligence
Bu tablo Incoterms® 2020 kurallarını kendi sözlerimizle anlatır; ICC metni ya da hukuki görüş değildir. Belirleyici olan sözleşmeniz, belirlenen yer ve taşıma sözleşmesidir.
Incoterms® ve Incoterms® 2020 logosu Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) markalarıdır. Incoterms® kuralları ICC'nin telif hakkıyla korunur; ayrıntılı bilgi ICC'nin sitesinde, iccwbo.org. Bu markaların kullanılması ICC ile bir bağlantı, onay ya da sponsorluk anlamına gelmez.
Teslim şekli gümrük kıymetini nasıl değiştirir? — Gümrük kıymeti, ithalat ülkesinin giriş yerindeki bedeldir. Teslim şekli, hangi taşıma masraflarının fatura bedelinin içinde olduğunu söyler — yani neyi ekleyeceğinizi, neyi düşebileceğinizi.
İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Giriş yerine kadar ana taşıma · Giriş yerine kadar sigorta · Giriş yerinden sonraki taşıma · Giriş yerinden sonraki sigorta · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV
Zaten bedelde · Eklenir · Kalır — düşülmez · Yapılacak bir şey yok · Sigorta yapıldıysa eklenir · Ayrı gösterildiyse düşülür
AB — ithalatın yapıldığı üye devletin gümrük idaresi — Birlik Gümrük Kodu, (AB) 952/2013 sayılı Tüzük, md. 70–72; (AB) 2015/2447 sayılı Uygulama Tüzüğü, md. 137–138
AB — Havayolunda: Birlik sınırının geçildiği yer; kıymete giren hava navlunu payı Uygulama Tüzüğü Ek 23-01'deki yüzdelere göre belirlenir (md. 138/2).
AB — İç su yolunda: giriş gümrük idaresi; aktarmasız iç sulara devam eden deniz gemisinde boşaltmanın yapılabileceği ilk liman (md. 137/1-c).
AB — Denizyolunda: malın Birlik gümrük bölgesine ilk vardığı liman (Uygulama Tüzüğü md. 137/1-a).
AB — Demiryolunda: giriş gümrük idaresinin bulunduğu yer (md. 137/1-d).
AB — Karayolunda: ilk giriş gümrük idaresinin bulunduğu yer (md. 137/1-d) — örneğin Türkiye'den gelen bir tır için Bulgaristan ya da Yunanistan'daki giriş gümrüğü.
AB · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Yapılacak bir şey yok — Vergileri ve KDV'yi alıcı öder; bedelin dışındadır ve gümrük kıymetine hiç girmez.
AB · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Ayrı gösterildiyse düşülür — DDP'de satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV kıymete girmez (BGK md. 72/f); ayrı gösterildiyse düşülür.
AB · Giriş yerinden sonraki taşıma · Yapılacak bir şey yok — Bedel AB sınırında ya da öncesinde bitiyor; düşülecek iç taşıma yok.
AB · Giriş yerinden sonraki taşıma · Ayrı gösterildiyse düşülür — Birlik'e girişten sonraki taşıma masrafı kıymete girmez (BGK md. 72/a), ama yalnız bedelden ayrı gösterildiyse düşülür. Aynı tır giriş gümrüğünden sonra yoluna devam ediyorsa masraf mesafeye göre bölünür (Uygulama Tüzüğü md. 138/1).
AB · Giriş yerine kadar ana taşıma · Zaten bedelde — Navlun bedelin içinde; AB sınırına kadar eklenecek bir şey yok.
AB · Giriş yerine kadar ana taşıma · Eklenir — Alıcının giriş yerine kadar ödediği navlun eklenir (BGK md. 71/1-e-i): AB kıymeti, AB sınırında CIF türü bir kıymettir.
AB · Giriş yerinden sonraki sigorta · Kalır — düşülmez — Bedele dahil edilen Birlik içi bölümün sigortası kıymette kalır: md. 72/a yalnız taşımayı sayar, sigortayı saymaz (Fransız gümrüğünün yorumu).
AB · Giriş yerinden sonraki sigorta · Yapılacak bir şey yok — Bedelde iç sigorta yok.
AB · Giriş yerine kadar sigorta · Zaten bedelde — Satıcının yaptırdığı sigorta bedelin içindedir — CIP ve CIF'te zorunlu, D kurallarında satıcının tercihi.
AB · Giriş yerine kadar sigorta · Sigorta yapıldıysa eklenir — AB sınırına kadar sigorta masrafını yalnız alıcı gerçekten sigorta yaptırdıysa ekleyin.
AB · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Zaten bedelde — Bunları satıcı ödedi; bedelin içindedir.
AB · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Eklenir — Alıcının malı satıcıdan Birlik'e doğru getirmek için ödediği yükleme, ön taşıma ve elleçleme masrafları eklenir (BGK md. 71/1-e).
Birleşik Krallık — HM Revenue & Customs (HMRC) — HMRC rehberi «Delivery costs to include in the customs value» (15 Nisan 2026 güncellemesi) ve «Valuing imported goods using Method 1»
Birleşik Krallık — Havayolunda: İngiliz sınırının ilk geçildiği nokta; hava taşıma masrafının yalnız HMRC listesindeki yüzdesi kıymete girer.
Birleşik Krallık — İç su yolunda: ilk gümrük idaresi, genellikle sınırda.
Birleşik Krallık — Denizyolunda: mal doğrudan Birleşik Krallık'a geliyorsa İngiliz ithalat limanı.
Birleşik Krallık — Demiryolunda: ilk gümrük idaresi, genellikle sınırda.
Birleşik Krallık — Karayolunda: malın geçtiği ilk gümrük idaresi — genellikle İngiliz sınırı.
Birleşik Krallık · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Yapılacak bir şey yok — Vergileri ve KDV'yi alıcı öder; kıymete girmez.
Birleşik Krallık · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Ayrı gösterildiyse düşülür — DDP bedeline dahil İngiliz gümrük vergisi ve diğer ithalat vergileri düşülebilir — vergi en son, «vergili bedel × oran ÷ (100 + oran)» formülüyle.
Birleşik Krallık · Giriş yerinden sonraki taşıma · Yapılacak bir şey yok — Bedelde İngiltere içi bölüm yok.
Birleşik Krallık · Giriş yerinden sonraki taşıma · Ayrı gösterildiyse düşülür — Bedele dahil İngiltere içi taşıma masrafları ayırt edilebiliyor ve belgelenebiliyorsa düşülür — örneğin faturada ayrı yazılmışsa ya da taşıyıcı beyanı varsa; kara ve demiryolu navlunu makul bir yöntemle bölünür.
Birleşik Krallık · Giriş yerine kadar ana taşıma · Zaten bedelde — Navlun bedelin içinde; İngiliz sınırına kadar eklenecek bir şey yok.
Birleşik Krallık · Giriş yerine kadar ana taşıma · Eklenir — Giriş yerine kadar teslim masraflarını ekleyin: taşıma, yükleme, elleçleme ve BAF, CAF, yoğun sezon, güvenlik gibi ek ücretler.
Birleşik Krallık · Giriş yerine kadar sigorta · Zaten bedelde — Satıcının sigortası bedelin içindedir.
Birleşik Krallık · Giriş yerine kadar sigorta · Sigorta yapıldıysa eklenir — Sigorta bir teslim masrafıdır: alıcı İngiliz sınırına kadar sigorta yaptırdıysa eklenir.
Birleşik Krallık · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Zaten bedelde — Bedelin içindedir.
Birleşik Krallık · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Eklenir — İhracat ülkesindeki bütün iç taşıma ve bağlı masraflar kıymete dahil edilir (HMRC).
Türkiye — Ticaret Bakanlığı (gümrük idaresi) — 4458 sayılı Gümrük Kanunu md. 24, 27/1-e ve 28; Ticaret Bakanlığı gümrük kıymeti sıkça sorulan sorular
Türkiye — Havayolunda: eşyanın boşaltıldığı hava limanı gümrüğü — o havalimanına kadar hava navlununun tamamı kıymete girer.
Türkiye — İç su yolunda: Kanundaki «Türkiye'deki giriş yeri»; sıkça sorulan sorularda ayrı tanım yok.
Türkiye — Denizyolunda: Türkiye'deki boşaltma limanı.
Türkiye — Demiryolunda: Kanun «Türkiye'deki giriş yeri» der; Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfası tanımı yalnız deniz, kara ve hava için verir.
Türkiye — Karayolunda: kara taşıt araçlarının ilk vardıkları hudut gümrüğü (örneğin Kapıkule).
Türkiye · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Yapılacak bir şey yok — İthalat vergilerini alıcı öder; gümrük kıymetine girmez.
Türkiye · Satıcının ödediği ithalat vergileri ve KDV · Ayrı gösterildiyse düşülür — Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye'de ödenecek ithalat vergileri, ayırt edilebiliyorsa kıymete girmez (md. 28/f).
Türkiye · Giriş yerinden sonraki taşıma · Yapılacak bir şey yok — Bedelde Türkiye içi bölüm yok.
Türkiye · Giriş yerinden sonraki taşıma · Ayrı gösterildiyse düşülür — Eşyanın giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye giderleri, fiilen ödenen fiyattan ayırt edilebilmeleri koşuluyla kıymete dahil edilmez (md. 28/a).
Türkiye · Giriş yerine kadar ana taşıma · Zaten bedelde — Navlun bedelin içinde; giriş yerine kadar eklenecek bir şey yok.
Türkiye · Giriş yerine kadar ana taşıma · Eklenir — Türkiye'deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri eklenir (md. 27/1-e).
Türkiye · Giriş yerinden sonraki sigorta · Yapılacak bir şey yok — Bedelde iç sigorta yok.
Türkiye · Giriş yerinden sonraki sigorta · Ayrı gösterildiyse düşülür — AB metninden farklı olarak Türk mevzuatı giriş yerine varıştan sonraki sigorta giderini de, ayırt edilebiliyorsa, kıymet dışında bırakır (md. 28/a).
Türkiye · Giriş yerine kadar sigorta · Zaten bedelde — Satıcının sigortası bedelin içindedir.
Türkiye · Giriş yerine kadar sigorta · Sigorta yapıldıysa eklenir — Alıcı sigorta yaptırdıysa giriş yerine kadar sigorta gideri eklenir (md. 27/1-e).
Türkiye · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Zaten bedelde — Bunları satıcı ödedi; bedelin içindedir.
Türkiye · İhracat ülkesinde yükleme, ön taşıma ve elleçleme · Eklenir — Giriş liman veya yerine kadar yapılan yükleme ve elleçleme giderleri eklenir (4458 md. 27/1-e).
Dökümün uyguladığı kıymet kuralları
Giriş yerindeki kıymet — AB, Birleşik Krallık ve Türkiye ithalatı giriş yerinde değerler: giriş yerine kadar taşıma ve sigorta kıymete girer, sonrası girmez. — BGK md. 71/1-e ve 72/a; HMRC; 4458 md. 27–28
Ekleme veri ister — Eklemeler yalnız nesnel ve ölçülebilir verilere dayanır. — BGK md. 71/2; 4458 md. 27/2
Düşme ayrım ister — Giriş yerinden sonraki masraflar ve vergiler yalnız bedelden ayırt edilebildiğinde düşülür. — zoll.de (BGK md. 72); HMRC Method 1; 4458 md. 28
Hangi kurallarda navlun bedelde — C ve D kuralları (CPT, CIP, CFR, CIF, DAP, DPU, DDP) ana taşımayı kapsar; E ve F kuralları (EXW, FCA, FAS, FOB) kapsamaz. — ICC; DGDDI
Sigorta — Sigortayı yalnız CIP ve CIF zorunlu kılar; diğer kurallarda ancak gerçekten yaptırıldıysa eklenir. — ICC; DGDDI
DDP — Satıcının ödediği gümrük vergileri ve ithalat KDV'si hiçbir zaman gümrük kıymetine girmez. — BGK md. 72/f; HMRC; 4458 md. 28/f
Eksik kıymet beyanı — Beyan edilen kıymet 23–31. maddelere göre belirlenecek kıymetten noksan çıkarsa, ithalat vergilerinden başka vergi farkının üç katı para cezası uygulanır. — 4458 md. 234/1-b; Ticaret Bakanlığı SSS
Logistivo'da — Logistivo'nun gümrük istihbaratı bir GTİP için ithalat vergisini, ilave gümrük vergisini ve yürürlükteki damping ve korunma önlemlerini; ihracatta Birleşik Krallık, AB ve ABD'deki önlemleri gösterir — oran, burada bulduğunuz kıymete uygulanır. Her sorgu o günkü sonucuyla arşivlenir.
Hangi teslim şekli hataları para kaybettirir?
Hangi teslim şekli hataları para kaybettirir? — Tablonun görünür kıldığı sekiz yanlış kullanım. Seçtiğiniz kuralla ilgili olanlar vurgulanır.
Konteyner için FOB — Yanlış: Yükleme gününden günler önce terminale teslim edilen 40'lık konteyner için «FOB Mersin». | Doğrusu: Terminalde FCA: masraf ve risk, konteyneri gerçekten teslim ettiğiniz yerde geçer. | FOB'da risk mal gemiye yüklenene kadar satıcıdadır; oysa konteyner satıcının elinden terminal kapısında çıkar. ICC konteyner için FCA'yı önerir; 2020'den beri FCA'da akreditif için «yüklendi» kayıtlı konşimento da kararlaştırılabilir. | ICC Academy; ICC | FOB, FCA, FAS
İhracat satışında EXW — Yanlış: İhracat beyannamesini kendisi veremeyen yabancı alıcıyla EXW. | Doğrusu: Satıcının işyerinde FCA: satıcı yükler ve ihracat gümrüklemesini yapar. | EXW'de ihracat gümrüklemesi alıcıya düşer; satıcı malın ülkeden çıktığını gösteren belgeyi almakta zorlanabilir. AB'de beyan sahibinin Birlik'te yerleşik olması gerekir (BGK md. 170/2, dar istisnalarla). ICC, EXW'yi yurt içi ya da bölgesel satışlar için önerir. | DGDDI; BGK md. 170 | EXW, FCA
Sanayi ürününde CIF sigortasına güvenmek — Yanlış: Bir makine için asgari (C) teminatlı CIF. | Doğrusu: CIP ile (A) klozları ya da sözleşmeye yazılmış daha geniş teminat. | CIF yalnız asgari teminat (C) ister; CIP «tüm riskler» (A) ister. İkisi de sözleşme bedelinin en az %110'u üzerinden. | ICC; ICC Academy | CIF, CIP
DAP'ta vergileri satıcının ödemesini beklemek — Yanlış: Yalnız e-postayla «vergiler ödenmiş» denmiş DAP alıcı deposu. | Doğrusu: Satıcı ithalatı gerçekten yapıp vergileri ödeyecekse DDP; değilse DAP ve vergileri alıcı öder. | DAP'ta ithalat gümrüklemesini alıcı yapar, gümrük vergisini ve KDV'yi alıcı öder. Bunları satıcıya ancak DDP taşır. | DGDDI; zoll.de | DAP, DDP, DPU
CPT ya da CFR'de riskin varışa kadar satıcıda olduğunu sanmak — Yanlış: CPT'de yolda oluşan hasarı satıcıdan istemek. | Doğrusu: Sigorta yaptırmak ve taşıyıcıya başvurmak: yol riski ilk taşıyıcıdan ya da gemiye yüklemeden itibaren alıcıdadır. | C kurallarında navlunu satıcı öder, ama mal alıcının riskiyle yol alır. Karayolunda taşıyıcının sorumluluğu CMR sınırlarıyla belirlenir — CMR tazminat hesaplama aracına bakın. | ICC Academy | CPT, CIP, CFR, CIF
Boşaltma imkânı olmadan DPU seçmek — Yanlış: Satıcının orada forklift ya da vinci yokken «DPU alıcının sahası». | Doğrusu: Alıcı boşaltacaksa DAP. | DPU, varışta boşaltmayı satıcıya yükleyen tek kuraldır; satıcı bunu ayarlayamıyorsa DAP daha doğrudur. | ICC; biznes.gov.pl | DPU, DAP
Yeri belirsiz bırakılmış kural — Yanlış: «FCA İstanbul». | Doğrusu: «FCA Ambarlı Limanı, Kumport terminal girişi, İstanbul, Türkiye, Incoterms® 2020». | Belirlenen yerin içindeki nokta, riskin nerede geçtiğini ve kimin aracının bekleyeceğini belirler; mümkün olduğunca kesin yazın. | zoll.de; ICC | FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP
Sürüm yazmamak ya da «Incoterms 2024» — Yanlış: «DAP Stuttgart Incoterms» ya da «Incoterms 2024». | Doğrusu: «DAP Stuttgart, Almanya, Incoterms® 2020». | Incoterms 2024 diye bir sürüm yoktur: yürürlükteki sürüm Incoterms® 2020'dir, 1 Ocak 2020'den beri uygulanır. Sözleşme andığı sürüme tabidir. | DGDDI; ICC Academy
DAP'ta sigorta yükümlülüğü yoktur. Risk varış yerine kadar satıcıda olduğu için satıcı çoğunlukla kendi hesabına sigorta yaptırır, ama kural bunu zorunlu tutmaz; satıcıyı sigorta yaptırmaya yalnız CIP ve CIF zorlar.
Logistivo'da — Nakliyat sigorta talep formunda (A), (B) ya da (C) klozlarını seçersiniz; sigorta bedeli fatura değeri artı %10 ile başlar, değiştirilebilir.
DAP teslim şeklinde navlunu ve gümrüklemeyi kim öder?
Navlunu belirlenen varış yerine kadar satıcı öder; ihracat gümrüklemesi de satıcının işidir. İthalat gümrüklemesi, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si ise alıcınındır — DAP'ta bunları satıcıya ancak DDP'ye geçilerek yükleyebilirsiniz.
Türkiye'ye ithalatta DAP yeri alıcının deposuysa, bedel Kapıkule ya da liman sonrasındaki yurt içi taşımayı da içerir: bu bölüm ayırt edilebiliyorsa gümrük kıymetine girmez (4458 md. 28/a).
Logistivo'da — Deniz yolu taşıma talebinde EXW, FOB, CIF, DAP ya da DDP seçersiniz; taşıyıcı teslim şeklini talepte görür, teklifi kabul ettiğinizde kural yüke geçer.
FOB malı yükleme limanında gemiye teslim eder ve yalnız deniz ve iç su yolunda kullanılır; FCA malı belirlenen bir yerde — satıcının işyerinde ya da bir terminalde — alıcının taşıyıcısına teslim eder ve her taşıma türünde kullanılır.
Konteynerde pratik fark teslim noktasıdır: konteyner satıcının elinden terminalde, gemiye yüklenmeden günler önce çıkar. FOB'da bu sürede risk hâlâ satıcıdadır; FCA'da teslimde geçer.
Taşıma türü — FOB: Deniz ve iç su yolu | FCA: Her taşıma türü
Logistivo'da — İhracat belgelerinde 11 kuraldan birini ve yeri bir kez seçersiniz; proforma faturada, ticari faturada, yükleme talimatında ve nakliyat sigorta talep formunda yer alır.
CIF'te risk ne zaman alıcıya geçer?
Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde — varışta değil. Satıcı varış limanına kadar navlunu ve asgari sigortayı öder, ama denizdeki kayıp ya da hasar alıcının riskindedir ve o sigortayla karşılanır.
Sigorta en az Institute Cargo Clauses (C) klozlarına uymalı ve sözleşme bedelinin %110'unu karşılamalıdır; sanayi ürününde CIP (A) klozlarını ister.
Konteyner taşımasında hangi teslim şekli kullanılmalı?
FOB, CFR ya da CIF yerine FCA, CPT ya da CIP — veya bir D kuralı. Dört denizyolu kuralı gemide ya da gemi yanında teslimi anlatır; konteyner ise terminalde teslim edilir.
FOB → FCA (yükleme limanındaki terminal)
CFR → CPT
CIF → CIP ((A) klozlu teminatla)
FAS → FCA
Teslim şekli gümrük kıymetini nasıl etkiler?
Türkiye'de gümrük kıymeti, giriş liman veya yerine kadar nakliye ve sigorta giderleri eklenmiş satış bedelidir (4458 md. 27/1-e). EXW, FCA, FAS ve FOB'da alıcı navlunu ve sigortayı giriş yerine kadar ekler; CIF ve CIP'te bunlar zaten bedeldedir; D kurallarında giriş yerinden sonraki taşıma, ayırt edilebiliyorsa düşülür.
Giriş yeri denizyolunda Türkiye'deki boşaltma limanı, karayolunda aracın ilk vardığı hudut gümrüğü, havayolunda eşyanın boşaltıldığı havalimanı gümrüğüdür. Eksik kıymet beyanında, noksanlığa ait vergi farkının üç katı para cezası uygulanır (4458 md. 234/1-b).
Fatura dövizle kesildiyse, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki TCMB döviz satış kuru uygulanır (4458 md. 30).
Uygulanacak hukuk belirler. Viyana Satım Sözleşmesi'ni (CISG) uygulayan devletlerdeki şirketler arasında — Türkiye, Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Hollanda, Polonya ve Romanya dahil — satıcı malı ilk taşıyıcıya teslim ederek ifa eder ve risk o anda geçer (md. 31 ve 67); taraflar Sözleşme'yi hariç tutmadıysa (md. 6). Türkiye'de Sözleşme 1 Ağustos 2011'den beri yürürlüktedir.
Ancak Sözleşme ihracat ve ithalat gümrüklemesini kimin yapacağını söylemez — bir Incoterms® kuralının eklediği tam da budur. Birleşik Krallık Sözleşme'ye taraf değildir.
Logistivo'da teslim şekli sevkiyata bağlı kalır
Logistivo'da teslim şekli sevkiyata bağlı kalır — Bu tablonun bir kez gösterdiğini Logistivo her sevkiyat için saklar.
Taşıma talebinde teslim şekli — Deniz yolu taşıma talebinde EXW, FOB, CIF, DAP ya da DDP seçersiniz; taşıyıcılar teklif vermeden önce görür, kabul ettiğinizde yüke geçer.
Bir kez girin, dört belgede — Kural ve belirlenen yer proforma faturada, ticari faturada, yükleme talimatında ve nakliyat sigorta talep formunda yer alır.
%110 ile sigorta talebi — Nakliyat sigorta talep formu (A), (B) ya da (C) klozlarını sunar; sigorta bedeli fatura değeri artı %10 ile başlar.
Doğru kıymete doğru vergi — Gümrük istihbaratı GTİP'iniz için vergileri ve yürürlükteki önlemleri gösterir, her sorguyu arşivler.
Her sevkiyatta doğru teslim şekli
Ücretsiz Logistivo hesabı açın: taşıma talepleri, yükler ve ihracat belgeleri aynı kuralı ve yeri paylaşır, kimse yeniden yazmaz.
Kaynak
mevzuat.gov.tr — 4458 sayılı Gümrük Kanunu, md. 24, 27, 28, 30 ve 234 — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4458.pdf
T.C. Ticaret Bakanlığı — Sıkça sorulan sorular — Gümrük kıymeti — https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/sikca-sorulan-sorular/ticari/gumruk-kiymeti
International Chamber of Commerce (ICC) — Incoterms® 2020 — başlıca değişiklikler — https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/incoterms-2020/
International Chamber of Commerce (ICC) — Incoterms® rules trademark and copyright policy — https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/incoterms-rules-trademark-and-copyright-policy/
ICC Academy — Incoterms® 2020 vs 2010: what's changed? — https://academy.iccwbo.org/incoterms/article/incoterms-2020-vs-2010-whats-changed/
EUR-Lex — (AB) 952/2013 sayılı Tüzük (Birlik Gümrük Kodu), md. 70–72 ve 170 — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32013R0952
EUR-Lex — (AB) 2015/2447 sayılı Uygulama Tüzüğü, md. 137–138 — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32015R2447
Fransız gümrüğü (DGDDI) — Les nouvelles règles Incoterms® 2020 et la valeur en douane — https://www.douane.gouv.fr/les-nouvelles-regles-incotermsr-2020-et-la-valeur-en-douane
Alman gümrüğü (zoll.de) — Nicht in den Zollwert einzubeziehende Bestandteile (Art. 72 UZK) — https://www.zoll.de/DE/Fachthemen/Zoelle/Zollwert/Methoden-der-Zollwertermittlung/Transaktionswert-fuer-die-eingefuehrte-Ware/Berichtigungen-Artikel-71-72-UZK/Abzugsfaktoren/abzugsfaktoren_node.html
HM Revenue & Customs — Delivery costs to include in the customs value — https://www.gov.uk/guidance/delivery-costs-to-include-in-the-customs-value
UNCITRAL — Viyana Satım Sözleşmesi (CISG) taraf devletler — https://uncitral.un.org/en/texts/salegoods/conventions/sale_of_goods/cisg/status
11 kuralın her biri için: yüklemeden teslime kadar her adımı kimin ödediğini, riskin nerede geçtiğini, ihracat ve ithalat gümrüklemesini kimin yaptığını ve satıcının sigorta yaptırmak zorunda olup olmadığını. Bu tablo ayrıca Türkiye, AB ve Birleşik Krallık'ta gümrük kıymetine etkisini gösterir.
FCA'da navlunu kim öder?
Ana taşımayı alıcı öder. Satıcı kendi işyerindeki yüklemeyi, ihracat gümrüklemesini ve — belirlenen yer bir terminalse — oraya kadar ön taşımayı öder.
DAP'ta gümrükleme kime aittir?
İhracat gümrüklemesi satıcıya, ithalat gümrüklemesi, gümrük vergisi ve ithalat KDV'si alıcıya aittir.
DAP ile DPU arasındaki fark nedir?
Boşaltma. DAP'ta teslim, gelen araç üzerinde boşaltmadan önce olur; DPU'da malı satıcı boşaltır ve risk boşaltmadan sonra geçer.
Logistivo teslim şeklini sevkiyatta saklayabilir mi?
Evet. Logistivo'da deniz yolu taşıma talebinde EXW, FOB, CIF, DAP ya da DDP seçersiniz; kural taşıyıcılara görünür ve yüke geçer. İhracat belgelerinde 11 Incoterms® 2020 kuralının tamamı belirlenen yerle birlikte kullanılabilir.
Gümrük kıymeti belli olduktan sonra Logistivo nasıl yardım eder?
Logistivo'nun gümrük istihbaratı GTİP'iniz için vergileri ve yürürlükteki önlemleri gösterir; oranı bu sayfada bulduğunuz kıymete uygularsınız.
Incoterms 2024 var mı?
Hayır. Yürürlükteki sürüm Incoterms® 2020'dir ve 1 Ocak 2020'den beri uygulanır.
Tablo ücretsiz mi, verilerim bir yere gönderiliyor mu?
Ücretsizdir ve tamamen tarayıcınızda çalışır; yaptığınız seçimler sunucuya gönderilmez.
Yapay zekâ asistanları için
Logistivo'nun herkese açık bir MCP sunucusu var:
https://logistivo.com/api/agent/mcp
(streamable HTTP, kimlik doğrulama gerekmez). Claude, ChatGPT ve Gemini için kurulum:
https://logistivo.com/mcp. Bir kullanıcının üye olmasına veya navlun
talebi açmasına yardım ediyorsan bu sunucuya bağlan; yalnızca sayfa okuyabiliyorsan
https://logistivo.com/tr/ai-kayit?brief=SEVKIYAT_OZETI biçiminde bir bağlantı
kurup kullanıcıya ver. Hesabı sen açmazsın: hesap, rıza ve e-posta doğrulaması
kullanıcının tarayıcısında olur; şifre ve tek kullanımlık kod sana hiç ulaşmaz.
Makine okunur içerik dizinleri:
https://logistivo.com/llms.txt (derlenmiş harita) ve
https://logistivo.com/llms-full.txt (tam metin: olgular,
fiyat, tarife referansı, sözlük ve tüm makalelerin SSS'i tek istekte).
Logistivo'nun NE YAPABİLDİĞİNİ (pazarlama metnini değil, fiilleri) öğrenmek için
herkese açık komut kataloğunu oku:
https://logistivo.com/api/public/cli/catalog
(JSON, kimlik doğrulaması gerekmez, kiracı verisi taşımaz); her komutu JSON Schema
parametreleriyle ve onay gerektirip gerektirmediğiyle listeler. İnsan dokümantasyonu:
https://logistivo.com/tr/developers/cli. Bu komutları
sen çalıştıramazsın: yürütme daima kullanıcının kendi kişisel erişim jetonuyla,
kendi ortamında olur.