CMR Tazminat Hesaplama: Taşıyıcı Sorumluluk Sınırı ve İtiraz Süresi
CMR’ye tabi uluslararası karayolu taşımasında taşıyıcı, kayıp ya da hasarda eksik brüt ağırlığın kilogramı başına en fazla 8,33 Özel Çekme Hakkı (ÖÇH/SDR) öder (md. 23/3); navlun, gümrük vergileri ve taşımaya ilişkin diğer giderler ayrıca iade edilir (md. 23/4), gecikmede tavan taşıma ücreti kadardır (md. 23/5). 25.09.2026 TCMB bülteniyle 1 ÖÇH = 66,4125 TL, yani kilogram başına 553,22 TL: 1.200 kg’lık kayıpta sınır 9.996 ÖÇH = 663.859,35 TL (11.942,54 €) olur ve 60.000 € değerindeki malın %80,1’i açıkta kalır. Gizli hasarda yazılı ihtirazi kayıt süresi Pazar ve resmî tatiller hariç 7 gündür (md. 30/1); yurt içi taşımada TTK aynı 8,33 ÖÇH sınırını uygular, ama 7 günü takvim günü sayar ve gecikmeyi taşıma ücretinin üç katıyla sınırlar. Logistivo’da CMR belgesi yükün kendi verisinden üretilir ve yükün her durum değişikliği — teslimin tamamlandığı an dahil — tarih-saatiyle saklanır.
Kaynak: legislation.gov.uk · United Nations Treaty Collection · Mevzuat Bilgi Sistemi · Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası · Narodowy Bank Polski · Banca Națională a României · International Monetary Fund · ICAO · Fedlex (Schweizerische Eidgenossenschaft) · OTIF · International Chamber of Commerce.
Verinin güncellenme tarihi:
.
Taşıyıcı ne öder, ne açıkta kalır?
Taşıyıcı ne öder, ne açıkta kalır? — Rejimi, ağırlığı, zarar tutarını ve teslim gününü girin; taşıyıcının en fazla ödeyeceği tutarı, açıkta kalan payı ve itiraz son gününü görün.
Hesap tarayıcınızda yapılır; sunucuya yalnız kur ve tatil sorgusu için tarih ve ülke kodu gider, girdiğiniz tutarlar gönderilmez.
Araç taşıyıcının SINIRINI ve SÜRELERİ hesaplar; taşıyıcının sorumlu olup olmadığını (CMR md. 17/2–4 kurtuluş hâlleri) değerlendirmez. BM antlaşma kayıtlarına göre Bulgaristan, Azerbaycan ve Kazakistan gibi bazı CMR devletleri 1978 Protokolü’ne taraf değildir; oralarda sınır özgün metindeki kilogram başına 25 altın frank üzerinden tartışılabilir. Araç 8,33 ÖÇH ile hesaplar.
Brüt ağırlık (kg) — Kaybolan ya da hasarlı kısmın brüt ağırlığı, ambalaj dahil (CMR md. 23/3, TTK md. 882/1).
Koli sayısı — Yalnız deniz rejiminde: konşimentoda sayılan koli ya da ünite adedi.
Zarar tutarı — Kayıpta malın değeri, hasarda değer kaybı, gecikmede gecikmeden doğan zarar.
Navlun — İsteğe bağlı; gecikme tavanı ve tam kayıpta navlun iadesi için gerekir, zararla aynı para biriminde.
Teslim tarihi — Malın alıcıya teslim edildiği gün; gecikmede malın alıcının emrine hazır tutulduğu gün.
Teslim ülkesi — CMR’deki 7 günden hangi resmî tatillerin düşüleceği bu ülkeye göre belirlenir.
Görünür hasar — Teslimde gözle görülen eksik ya da hasar; kayıt teslim anında düşülür.
Gizli hasar — Ambalaj açılınca ortaya çıkan eksik ya da hasar; yazılı bildirim gerekir.
Tam kayıp — Mal hiç teslim edilmedi; tarih alanına kararlaştırılan teslim tarihini girin.
Gecikme — Mal geç geldi; zarar tutarı gecikmeden doğan ispatlanmış zarardır.
Beş rejimde sınır, süre ve zamanaşımı — Aynı hasar hangi yolla taşındığına göre başka bir kanuna tabidir. Tablo, aracın hesapladığı her sınırı ve süreyi dayanağıyla gösterir; seçili rejim vurgulanır.
Uluslararası karayolu — CMR — Teslim alma yeri ile teslim yeri iki ayrı ülkede ve biri CMR’ye taraf olduğunda (md. 1).
Uluslararası karayolu — CMR — Sınır ve değer — Eksik brüt kg başına 8,33 ÖÇH (md. 23/3) | Değer: teslim alma yeri ve zamanındaki borsa fiyatı, yoksa piyasa fiyatı, yoksa olağan değer (md. 23/1–2) | ÖÇH, hüküm günündeki ya da tarafların kararlaştırdığı gündeki değerle çevrilir (md. 23/7)
Uluslararası karayolu — CMR — Gecikme — En fazla taşıma ücreti kadar (md. 23/5)
Uluslararası karayolu — CMR — Ek iade — Navlun, gümrük vergileri ve taşımaya ilişkin diğer giderler ayrıca iade edilir: tam kayıpta tamamı, kısmi kayıpta orantılı (md. 23/4)
Uluslararası karayolu — CMR — Sınırın üstü — Değer beyanı (md. 24) · Teslimde özel menfaat beyanı (md. 26) · Kast ya da kasta eşit kusur (md. 29)
Uluslararası karayolu — CMR — Bildirim süreleri — Görünür: en geç teslimde ihtirazi kayıt (md. 30/1) — kaçırılırsa karine | Gizli: 7 gün, Pazar ve resmî tatiller hariç, yazılı (md. 30/1) — kaçırılırsa karine | Gecikme: mal emre hazır tutulduktan sonra 21 gün, yazılı (md. 30/3) — kaçırılırsa hak düşer
Uluslararası karayolu — CMR — Zamanaşımı — 1 yıl; kast ya da kasta eşit kusurda 3 yıl (md. 32/1) Tam kayıpta süre, kararlaştırılan teslim süresinin bitiminden sonraki 30. günden (süre yoksa teslim almadan sonraki 60. günden) işler (md. 32/1-b).
Yurt içi karayolu — TTK — Türkiye içindeki karayolu eşya taşıması: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 850 vd.
Yurt içi karayolu — TTK — Sınır ve değer — Net olmayan (brüt) kg başına 8,33 ÖÇH (md. 882/1) | Değer: teslim alma yeri ve zamanındaki değer; teslimden hemen önce satılmışsa taşıma gideri düşülmüş fatura bedeli piyasa fiyatı sayılır (md. 880) | ÖÇH, eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği (ya da kararlaştırılan) tarihteki TCMB değeriyle TL’ye çevrilir (md. 882/4)
Yurt içi karayolu — TTK — Gecikme — Taşıma ücretinin üç katı (md. 882/3)
Yurt içi karayolu — TTK — Ek iade — Taşıma ücreti, vergiler, resimler ve diğer giderler ayrıca ödenir, hasarda orantılı (md. 883); zarar saptama giderleri de (md. 881)
Yurt içi karayolu — TTK — Sınırın üstü — Kast ya da pervasızca davranış (md. 886)
Yurt içi karayolu — TTK — Bildirim süreleri — Görünür: en geç teslim anında bildirim (md. 889/1) — kaçırılırsa karine | Görünmeyen: teslimden sonra 7 gün (takvim günü), yazılı (md. 889/2, 889/4) — kaçırılırsa karine | Gecikme: teslimden itibaren 21 gün (md. 889/3) — kaçırılırsa hak düşer
Yurt içi karayolu — TTK — Zamanaşımı — 1 yıl; kast ya da pervasızlıkta 3 yıl (md. 855/1, 855/5) Tam zıyada süre, eşyanın teslim edilmesi gereken tarihten işler (md. 855/2).
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Konşimentolu deniz taşıması; TTK md. 1186 Lahey-Visby sınırlarını iç hukukta uygular.
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Sınır ve değer — Koli/ünite başına 666,67 ÖÇH ya da brüt kg başına 2 ÖÇH, hangisi yüksekse (md. 1186/1) | Değer: boşaltma yeri ve tarihindeki değer (md. 1186/2); konteyner ya da palet, konşimentoda içindeki koliler sayılmadıysa tek koli sayılır (md. 1186/3) | ÖÇH, fiilî ödeme günündeki (ya da kararlaştırılan) TCMB değeriyle TL’ye çevrilir (md. 1186/1)
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Ek iade — Araçta ek iade hesaplanmaz; zıya ve gecikme birlikte, tam zıya tutarını aşamaz (md. 1186/7)
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Sınırın üstü — Cins ve değer konşimentoya yazılı (md. 1186/1) · Daha yüksek sınır anlaşması (md. 1186/8) · Kast ya da pervasızlık (md. 1187)
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Bildirim süreleri — Belli: en geç teslimde yazılı bildirim (md. 1185/1) — kaçırılırsa karine | Haricen belli değil: aralıksız 3 gün (md. 1185/1) — kaçırılırsa karine | Gecikme: aralıksız 60 gün, yazılı (md. 1185/5) — kaçırılırsa hak düşer
Denizyolu — TTK md. 1185–1188 — Zamanaşımı — 1 yıl, hak düşürücü (md. 1188/1) Eşya hiç teslim edilmemişse süre, teslim edilmesi gereken tarihten işler (md. 1188/2).
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Sözleşmeye taraf devletler arasındaki uluslararası hava kargo taşıması.
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Sınır ve değer — Kg başına 26 ÖÇH (md. 22/3; ICAO revizyonu, 28.12.2024’ten beri — metinde 17) | Ağırlık: kayıp ya da hasarlı koli(ler)in toplam ağırlığı (md. 22/4) | ÖÇH, hüküm günündeki değerle çevrilir (md. 23)
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Gecikme — Gecikme de aynı 26 ÖÇH/kg sınırının içindedir (md. 22/3)
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Ek iade — Araçta ek iade hesaplanmaz
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Sınırın üstü — Teslimde özel menfaat beyanı (ek ücretle) (md. 22/3) · Kast ya da pervasızlık kargo sınırını kaldırmaz (md. 22/5)
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Bildirim süreleri — Hasar: fark edilince hemen, en geç 14 gün, yazılı (md. 31/2) — kaçırılırsa hak düşer | Hasar: fark edilince hemen, en geç 14 gün, yazılı (md. 31/2) — kaçırılırsa hak düşer | Gecikme: emre hazır tutulduktan sonra 21 gün, yazılı (md. 31/2) — kaçırılırsa hak düşer
Havayolu — Montreal Sözleşmesi 1999 — Zamanaşımı — 2 yıl, hak düşürücü (md. 35) Dava süresi varıştan, uçağın varması gereken günden ya da taşımanın durduğu günden işler (md. 35/1); araç bu tarihi hesaplamaz.
Demiryolu — COTIF/CIM — COTIF’e taraf devletler arasındaki uluslararası demiryolu yük taşıması.
Demiryolu — COTIF/CIM — Sınır ve değer — Eksik brüt kg başına 17 ÖÇH (md. 30 §2) | Değer: teslim alma günü ve yerindeki borsa fiyatı, yoksa piyasa fiyatı (md. 30 §1)
Demiryolu — COTIF/CIM — Gecikme — Navlunun en fazla 4 katı (md. 33)
Demiryolu — COTIF/CIM — Ek iade — Navlun, gümrük vergileri ve diğer giderler kayıpla orantılı iade edilir (md. 30 §4)
Demiryolu — COTIF/CIM — Sınırın üstü — Değer beyanı (md. 34) · Teslimde özel menfaat (md. 35) · Kast ya da pervasızlık (md. 36)
Demiryolu — COTIF/CIM — Bildirim süreleri — Görünür: kabulden önce md. 42’ye göre tespit (md. 47 §2 a) — kaçırılırsa hak düşer | Görünmeyen: tespit en geç kabulden sonra 7 gün içinde istenir (md. 47 §2 b) — kaçırılırsa hak düşer | Gecikme: 60 gün içinde talep (md. 47 §2 c) — kaçırılırsa hak düşer
Demiryolu — COTIF/CIM — Zamanaşımı — 1 yıl; kast ya da pervasızlıkta 2 yıl (md. 48) Tam kayıpta süre, teslim süresinin bitiminden sonraki 30. günden işler (md. 48 §2 a).
ÖÇH kuru — Hangi günün kuru? CMR ve Montreal’de hüküm günü, TTK karayolunda eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği gün, TTK denizde fiilî ödeme günü. Araç seçtiğiniz günün son yayımlanmış bültenini kullanır; o gün bülten yoksa önceki yayım günü gösterilir. Kur alınamazsa değeri IMF’nin günlük ÖÇH sayfasından girin — araç 1,0 varsaymaz.
TCMB — Gösterge niteliğindeki kurlar bülteninin XDR satırı (yalnız döviz alış yayımlanır); TTK md. 882/4 ve 1186/1 bu değere bağlanır.
NBP — Polonya Merkez Bankası tablo A orta kuru; aynı tabloda EUR, USD, GBP, RON ve TRY çaprazları.
BNR — Romanya Merkez Bankası referans kuru (XDR).
Günler nasıl sayılır?
Teslim günü sayılmaz; sayım ertesi gün başlar (CMR md. 30/4).
CMR’deki 7 günde Pazar ve teslim ülkesinin resmî tatilleri atlanır, Cumartesi sayılır. CMR hangi ülkenin tatilinin esas alınacağını yazmaz; araç teslim ülkesini kullanır.
TTK md. 889’daki 7 gün takvim günüdür. Son gün Pazar ya da resmî tatile denk gelirse TBK md. 93’e göre izleyen ilk iş gününe kayar (2429 s. Kanun md. 3/A: hafta tatili Pazar’dır); araç bu kaydırmayı yapmaz, gösterdiği tarih güvenli (erken) taraftadır.
Türkiye tatil verisinde 2027’den sonrası için Ramazan ve Kurban Bayramı henüz yok, arefe yarım günleri de yok; arefe tam gün sayılır.
Zamanaşımının son günü teslim tarihinin yıl dönümü olarak gösterilir. Yazılı reklamasyon CMR’de zamanaşımını, taşıyıcı talebi yazılı olarak reddedip belgeleri iade edene kadar durdurur (md. 32/2).
Taşıyıcı ne öder, sigorta ne öder? — İki ayrı poliçe iki ayrı soruya cevap verir.
Taşıyıcının CMR sorumluluk sigortası — Taşıyıcı yaptırır; yalnız taşıyıcının hukuken borçlu olduğu tutarı, en fazla sorumluluk sınırı kadar öder. Taşıyıcı sorumlu değilse (md. 17/2 kurtuluş hâlleri) ödeme yoktur.
Emtia (nakliyat) sigortası — Yük sahibi yaptırır; teminat kapsamındaki kaybı sigorta bedeli üzerinden öder, taşıyıcının sınırına bakmaz.
CMR md. 41/2: sigortadan doğan hakkı taşıyıcıya devreden kayıt hükümsüzdür.
Incoterms 2020: CIP’te satıcı en az Institute Cargo Clauses (A) teminatını sözleşme bedelinin en az %110’u üzerinden sağlar; CIF’te varsayılan teminat (C) klozlarıdır. ICC klozları savaş, grev, malın kendi niteliğinden doğan zarar ve gecikme gibi hâlleri dışarıda bırakır.
Çalışılmış örnek (25.09.2026 kuruyla) — 1.200 kg brüt ağırlığındaki, 60.000 € değerindeki mal CMR’ye tabi bir taşımada kayboldu. Sınır 1.200 × 8,33 = 9.996 ÖÇH; 25.09.2026 TCMB bülteninde 1 ÖÇH = 66,4125 TL olduğundan 663.859,35 TL, aynı bültenin avro çaprazıyla (1 ÖÇH = 1,194732 €) 11.942,54 €. Zararın 48.057,46 €’su, yani %80,1’i açıkta kalır. Mal Cuma 23.10.2026’da Türkiye’de teslim edildiyse gizli hasar için CMR son günü Pazartesi 02.11.2026’dır: 25 Ekim ve 1 Kasım Pazar, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı sayılmaz. Taşıma yurt içi olsaydı TTK md. 889/2’nin 7 takvim günü Cuma 30.10.2026’da biterdi.
Sonuç hukuki görüş değildir; sözleşme, taşıma senedindeki kayıtlar ve davaya bakan mahkemenin uygulayacağı hukuk sonucu değiştirebilir.
Soru soru CMR tazminatı
CMR’de taşıyıcı hasarda ya da kayıpta en fazla ne öder? — Eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 ÖÇH. Tazminat önce malın değerinden hesaplanır — teslim alma yeri ve zamanındaki borsa fiyatı, yoksa piyasa fiyatı, yoksa aynı tür malın olağan değeri (md. 23/1–2) — sonra bu sınırla kesilir. Kilogram net değil brüt ağırlıktır.
Hasarda taşıyıcı değer kaybını öder; sevkiyatın tamamı değer kaybettiyse sınır tamamının, bir kısmı değer kaybettiyse yalnız o kısmın ağırlığına uygulanır (md. 25). Sınırın üstüne navlun, gümrük vergileri ve taşımaya ilişkin diğer giderler eklenir: tam kayıpta tamamı, kısmi kayıpta orantılı. Başkaca zarar ödenmez (md. 23/4).
Tazminata, yazılı talebin taşıyıcıya gönderildiği günden itibaren yıllık %5 faiz işler (md. 27).
CMR md. 23/1–4 · md. 25 · md. 27
8,33 ÖÇH (SDR) bugün kaç TL, kaç avro eder? — 25.09.2026 TCMB bülteninde 1 ÖÇH = 66,4125 TL; 8,33 ÖÇH = kilogram başına 553,22 TL. Aynı gün NBP tablosunda 1 ÖÇH = 1,195291 €, yani 8,33 ÖÇH ≈ 9,96 €/kg. Değer her gün değişir; araç seçtiğiniz günün bültenini çeker ve kaynağını, tarihini yazar.
Hangi günün kuru esas? CMR md. 23/7 hüküm gününü ya da tarafların kararlaştırdığı günü söyler; TTK md. 882/4 yurt içi karayolunda eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği günü; TTK md. 1186/1 denizde fiilî ödeme gününü. Aynı hasar dosyasında iki farklı kur çıkabilir.
Pratik eşik: kilogram değeri yaklaşık 9,96 €’yu aşan her mal CMR sınırıyla tam karşılanmaz.
CMR md. 23/7 · TTK md. 882/4 · TTK md. 1186/1
Yurt içi taşımada (TTK) sınır farklı mı? — Kilogram sınırı aynı: brüt kg başına 8,33 ÖÇH (md. 882/1). Fark üç yerde: gecikmede tavan taşıma ücretinin üç katıdır (CMR’de bir katı; md. 882/3), ÖÇH teslim alma günündeki TCMB değeriyle çevrilir (md. 882/4) ve gizli hasar bildiriminin 7 günü takvim günüdür (md. 889/2).
Taşıma ücreti, vergiler ve resimler tazminattan ayrıca ödenir, hasarda orantılı (md. 883); zararın saptanması için yapılan zorunlu giderler de eklenir (md. 881). Eşya zararı dışında kalan diğer zararlarda üst sınır, tam zıyada ödenecek tazminatın üç katıdır (md. 884). Kast ya da pervasızca davranışta sınırlar uygulanmaz (md. 886).
TTK md. 880–886 · md. 889
Gizli hasarda kaç gün içinde ihtirazi kayıt koymalıyım? — CMR’de teslimden sonraki 7 gün içinde, Pazar ve resmî tatiller hariç, yazılı olarak. Görünür kayıp ya da hasarda ihtirazi kayıt en geç teslim anında düşülür. Teslim günü sayılmaz (md. 30/4).
Süreyi kaçırmak hakkı düşürmez: malın CMR belgesinde yazılı durumda teslim alındığına dair karine doğar ve aksini ispat yükü size geçer. TTK md. 889/1–2’de de sonuç karinedir.
Örnek: Cuma 23.10.2026’da Türkiye’de teslim edilen malda CMR son günü Pazartesi 02.11.2026’dır; 25 Ekim ve 1 Kasım Pazar, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı atlanır. TTK’nın 7 takvim günü ise Cuma 30.10.2026’da biter. TTK’da teslimden sonraki bildirim yazılıdır, zamanında göndermek yeterlidir ve telekomünikasyon araçlarıyla da yapılabilir (md. 889/4).
CMR md. 30/1 · md. 30/4 · TTK md. 889
Gecikmede ne kadar tazminat alınır? — CMR’de en fazla taşıma ücreti kadar; TTK’da taşıma ücretinin üç katı. Gecikmeden doğan zarar ispatlanmalıdır ve bu tavanı aşamaz.
Gecikmede süre katıdır: CMR’de mal alıcının emrine hazır tutulduktan sonra 21 gün içinde yazılı ihtirazi kayıt gönderilmezse gecikme tazminatı ödenmez (md. 30/3); TTK’da da 21 gün içinde bildirilmezse gecikmeden doğan haklar sona erer (md. 889/3).
Mal kararlaştırılan süreden 30 gün sonra, süre yoksa teslim almadan 60 gün sonra hâlâ teslim edilmemişse kayıp sayılabilir (CMR md. 20/1); o noktadan sonra dosya gecikme değil tam kayıp dosyasıdır.
Sorumluluk sınırı nasıl aşılır? — Üç yol var: ikisi CMR belgesine yazılmayı, biri kusurun ispatını gerektirir.
CMR md. 24 · md. 26 · md. 29 · TTK md. 886
Değer beyanı (md. 24): gönderen, kararlaştırılan ek ücret karşılığında malın değerini CMR belgesine yazar; bu tutar sınırın yerine geçer.
Teslimde özel menfaat (md. 26): ek ücretle özel menfaat tutarı belgeye yazılır; kayıp, hasar ya da gecikmede ispatlanan ek zarar bu tutara kadar ödenir.
Kast ya da kasta eşit kusur (md. 29): taşıyıcının ya da adamlarının kastı veya mahkemenin hukukuna göre kasta eşit sayılan kusuru ispatlanırsa sınırlar ve kurtuluş hâlleri uygulanmaz.
Beyan e-postayla kararlaştırılıp belgeye yazılmadıysa md. 24 ve 26’nın şartı gerçekleşmez; ikisi de taşıma senedine yazılmayı arar. Yurt içinde TTK md. 886 kast ya da pervasızca davranışta sınırları kaldırır.
Logistivo’da — CMR belgesi yükün kendi verisinden üretilir: gönderen, alıcı, güzergâh ve yük bilgisi kendiliğinden dolar, brüt ağırlık yükün kilosundan basılır. “Özel anlaşmalar” alanı boş bırakılır; değer beyanı ya da özel menfaat gibi kayıtları oraya elle yazarsınız. Yük yönetimini inceleyin — /tr/load-management
CMR sigortası ile emtia (nakliyat) sigortası arasındaki fark nedir? — CMR sigortası taşıyıcının sorumluluğunu, emtia sigortası malı sigortalar. Taşıyıcının sorumluluk sigortası yalnız taşıyıcının hukuken borçlu olduğu tutarı, en fazla sınır kadar öder; taşıyıcı sorumlu değilse ödeme yoktur. Emtia sigortası yük sahibinin poliçesidir ve teminat içindeki kaybı sigorta bedeli üzerinden öder.
Örnekte 60.000 €’luk kayıpta taşıyıcının sorumluluk sigortası en fazla 11.942,54 € öder; kalan 48.057,46 € ancak emtia poliçesiyle karşılanır. Sigortadan doğan hakları taşıyıcıya devreden kayıt CMR’de hükümsüzdür (md. 41/2).
Satış şartı sigortayı belirler: Incoterms 2020 CIP’te satıcı en az Institute Cargo Clauses (A) teminatını sözleşme bedelinin en az %110’u üzerinden sağlar; CIF’te varsayılan teminat (C) klozlarıdır. On bir kuralın her birinde sigortanın, navlunun ve riskin kimde olduğunu Incoterms® 2020 teslim şekilleri tablosu gösterir.
CMR md. 17/2 · md. 41/2 · Incoterms 2020 CIP/CIF
Logistivo’da — Filo belgeleri arasında CMR sigortası da vardır: poliçenin bitiş tarihi, trafik sigortası ve muayene gibi diğer araç belgeleriyle birlikte iki haftada bir e-postayla gelen süre raporuna girer; süresi geçen ya da yaklaşan belge Excel ekinde listelenir. Nakliyeci çözümünü görün — /tr/carrier
Dava açma (zamanaşımı) süresi ne kadar? — CMR’de 1 yıl; kast ya da kasta eşit kusurda 3 yıl. Süre kısmi kayıp, hasar ve gecikmede teslim gününden, tam kayıpta kararlaştırılan süreden 30 gün sonra (süre yoksa teslim almadan 60 gün sonra), diğer hâllerde sözleşmeden 3 ay sonra işler; başlangıç günü sayılmaz (md. 32/1).
Yazılı talep (reklamasyon) zamanaşımını, taşıyıcı talebi yazılı olarak reddedip belgeleri iade edene kadar durdurur; aynı konudaki yeni talepler süreyi yeniden durdurmaz (md. 32/2). Yurt içinde TTK md. 855: 1 yıl, kast ya da pervasızlıkta 3 yıl; tam zıyada süre, eşyanın teslim edilmesi gereken tarihten işler.
CMR md. 32 · TTK md. 855
Logistivo’da — Yükün her durum değişikliği — yükleme bekleniyor, taşımada, transitte, tamamlandı — tarih ve saatiyle saklanır. İtiraz süresinin ve zamanaşımının başladığı teslim anı yükün geçmişinde kayıtlıdır. Yük geçmişini görün — /tr/load-management
Denizde, havada ve demiryolunda sınır nedir? — Rejim değişince sınır da değişir. Aynı 1.200 kg için: CMR ve TTK karayolunda 9.996 ÖÇH, denizde 10 koliyle 6.666,7 ÖÇH (koli sınırı), havada 31.200 ÖÇH, demiryolunda 20.400 ÖÇH.
Deniz (TTK md. 1186) — Koli başına 666,67 ÖÇH ya da brüt kg başına 2 ÖÇH, hangisi yüksekse. İki sınır 333,34 kg’da kesişir: daha hafif kolilerde koli sınırı işler. Konteyner, konşimentoda içindeki koliler sayılmadıysa tek koli sayılır. Gizli hasar aralıksız 3 gün; dava 1 yıl, hak düşürücü (md. 1185, 1188).
Hava (Montreal 1999) — Kilogram başına 26 ÖÇH — ICAO revizyonuyla 28.12.2024’ten beri (metinde 17, 2019’dan beri 22’ydi). Gecikme de bu sınırın içindedir; sınır yalnız özel menfaat beyanıyla aşılır, kast hâlinde bile kalkmaz (md. 22/5). Hasar 14 gün, gecikme 21 gün içinde yazılı bildirilmezse dava açılamaz (md. 31); dava süresi 2 yıl (md. 35).
Demiryolu (CIM) — Eksik brüt kg başına 17 ÖÇH (md. 30 §2); gecikmede navlunun en fazla 4 katı (md. 33). Görünmeyen hasarda tespit en geç 7 gün, gecikmede talep 60 gün içinde; aksi hâlde hak düşer (md. 47). Zamanaşımı 1 yıl, kast ya da pervasızlıkta 2 yıl (md. 48).
Tazminatta hangi değer esas alınır? — Karayolunda malın taşıyıcıya teslim edildiği yer ve zamandaki değeri — varış ülkesindeki satış fiyatı ya da CIF bedeli değil. Mal teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasındaki bedelden taşıma giderleri düşülerek bulunan tutar piyasa fiyatı sayılır (TTK md. 880/3).
Denizde ölçü değişir: eşyanın gemiden boşaltıldığı ya da boşaltılması gereken yer ve tarihteki değer (TTK md. 1186/2).
CMR md. 23/1–2 · TTK md. 880 · TTK md. 1186/2
Hasar dosyasında en sık yapılan hatalar neler?
CMR md. 23, 24, 26, 30, 32 · MC99 md. 22/5
Net ağırlıkla hesaplamak — CMR ve TTK brüt ağırlık der.
Varış yerindeki satış ya da CIF değerini esas almak — karayolunda teslim alma yerindeki değer esastır.
CMR’deki 7 günü takvim günü saymak ya da Pazar istisnasını TTK’ya uygulamak.
Gizli hasar için sözlü ihtirazi kayıt — yazılı olmalıdır.
Değer beyanını e-postada kararlaştırıp CMR belgesine yazmamak.
Hava kargoda kast hâlinde sınırın kalktığını sanmak (MC99 md. 22/5).
Konşimento içindeki kolileri saymıyorsa konteyneri çok koli saymak.
Her CMR devletinde 8,33 ÖÇH geçerli sanmak — 1978 Protokolü’ne taraf olmayan devletler var.
Aynı konuda tekrar reklamasyon göndererek zamanaşımının yeniden duracağını sanmak (md. 32/2).
Logistivo’da — Dorse hasarı için firma bazında açılan ekipman modülünde dorse her el değiştirdiğinde teslim ve tesellüm fotoğrafları kaydedilir; yeni hasar, ortaya çıktığı zimmet penceresine yazılır, gemide ya da limanda oluştuysa sürücüye yazılmaz. Bu kayıt yükün değil dorsenin durumunu belgeler. Nakliyeci çözümünü görün — /tr/carrier
Hasar dosyasına Logistivo’dan ne gelir? — Tazminat talebinin dayandığı üç kayıt — taşıma senedi, teslim anı ve ekipmanın durumu — panelde yükle birlikte durur.
CMR, yükün verisinden — Gönderen, alıcı, güzergâh ve brüt ağırlık yükten dolar; tek tıkla PDF. “Özel anlaşmalar” alanı elle kayıt için boş kalır.
Zaman damgalı yük geçmişi — Yükleme bekleniyor, taşımada, transitte, tamamlandı: her durum değişikliği tarih ve saatiyle saklanır.
CMR sigortası süre takibi — Filo belgelerindeki CMR sigortası, bitiş tarihiyle iki haftada bir gelen süre raporuna girer.
Dorse teslim fotoğrafları — Firma bazında açılan modülle dorse her el değiştirdiğinde fotoğraflanır; hasar oluştuğu zimmet penceresine yazılır.
Hasar fotoğrafı ön kontrolü — Tek fotoğrafla ücretsiz yapay zekâ hasar taraması ve çekince süreleri.
OTIF hesaplama — Geç ve eksik teslimatların zamanında-eksiksiz oranını nasıl düşürdüğünü görün.
Gümrük kuru hesaplama — Gümrük kıymeti TL’ye hangi TCMB kuruyla çevrilir?
Konşimento örneği — Deniz taşımasında B/L numarası, alıcı ve orijinal nüsha: hangi kutu neyi söyler, yük kime teslim edilir.
CMR örneği: online doldur, yazdır — Taşıma senedini kutu kutu doldurun; 16. kutudaki beyan edilen değer ve teslimdeki özel menfaat sınırı değiştirir (md. 24, 26).
Yük emniyeti hesaplama — Yükleme ve istifi gönderen yaptıysa taşıyıcı sorumluluktan kurtulabilir (CMR md. 17/4-c); yükün kaç spanzete ihtiyacı olduğunu hesaplayın.
Hasar dosyasının kayıtları tek panelde — CMR belgesi ve zaman damgalı yük geçmişi yükün altında, filo belgeleri süre takibinde. Logistivo’yu ücretsiz deneyin.
Kaynak
legislation.gov.uk — Carriage of Goods by Road Act 1965, Schedule — Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR) — https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1965/37/schedule
United Nations Treaty Collection — Protocol to the CMR (Geneva, 5 July 1978): status of parties — https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XI-B-11-a&chapter=11&clang=_en
Mevzuat Bilgi Sistemi — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (md. 855, 875–889, 1185–1188) — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6102.pdf
Mevzuat Bilgi Sistemi — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (md. 93 — tatil günleri) — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
Mevzuat Bilgi Sistemi — 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun (md. 3/A) — https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2429.pdf
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası — Gösterge niteliğindeki Merkez Bankası kurları — XDR (Özel Çekme Hakkı) satırı — https://www.tcmb.gov.tr/kurlar/today.xml
Narodowy Bank Polski — Tabela A kursów średnich — XDR (SDR MFW) — https://api.nbp.pl/api/exchangerates/rates/a/xdr/?format=json
Banca Națională a României — Cursul de referință BNR — XDR (DST) — https://curs.bnr.ro/nbrfxrates.xml
International Monetary Fund — SDR Valuation (daily) — https://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_sdrv.aspx
legislation.gov.uk — Carriage by Air Act 1961, Schedule 1B — Montreal Convention 1999 — https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1961/27/schedule/1B
ICAO — 2024 Revised Limits of Liability under the Montreal Convention 1999 (effective 28 December 2024) — https://www.icao.int/sites/default/files/secretariat/legal/LEB%20Treaty%20Collection%20Documents/2024_Revised_Limits_of_Liability_Under_the_Montreal_Convention_of_1999_en.pdf
International Chamber of Commerce — Incoterms® 2020 — https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/incoterms-2020/
Sıkça sorulan sorular
8,33 SDR kaç TL eder?
25.09.2026 TCMB bülteninde 1 ÖÇH (SDR) = 66,4125 TL, yani 8,33 ÖÇH = kilogram başına 553,22 TL. Değer her gün değişir; CMR hüküm günündeki, TTK ise eşyanın taşıyıcıya teslim edildiği gündeki değeri esas alır.
CMR sınırı net ağırlığa mı brüt ağırlığa mı uygulanır?
Brüt ağırlığa. CMR “eksik brüt ağırlık”, TTK md. 882/1 “net olmayan ağırlık” der; ambalaj dahil tartılır.
CMR’deki 7 güne Pazar dahil mi?
Hayır. CMR md. 30/1’de gizli hasar için 7 gün Pazar ve resmî tatiller hariç sayılır. TTK md. 889/2’nin 7 günü ise takvim günüdür; son gün Pazar ya da tatile denk gelirse TBK md. 93 süreyi izleyen ilk iş gününe uzatır.
7 günü kaçırırsam hakkım düşer mi?
Kayıp ve hasarda düşmez: yalnız malın sağlam teslim edildiği karinesi doğar ve aksini siz ispatlarsınız (CMR md. 30/1, TTK md. 889/1–2). Gecikmede ise 21 günlük bildirim kaçarsa gecikme tazminatı hakkı sona erer (CMR md. 30/3, TTK md. 889/3).
Tazminatta fatura değeri mi esas alınır?
Esas, malın taşıyıcıya teslim edildiği yer ve zamandaki değeridir. Mal teslimden hemen önce satıldıysa faturadaki bedelden taşıma giderleri düşülerek bulunan tutar piyasa fiyatı sayılır (TTK md. 880/3).
Navlun ve gümrük vergisi geri alınır mı?
Evet. CMR md. 23/4’e göre navlun, gümrük vergileri ve taşımaya ilişkin diğer giderler sınırın üstüne ayrıca iade edilir: tam kayıpta tamamı, kısmi kayıpta orantılı. TTK md. 883 de aynı yöndedir.
Gecikmede tavan ne kadar?
CMR’de taşıma ücreti kadar (md. 23/5), TTK’da taşıma ücretinin üç katı (md. 882/3), uluslararası demiryolunda (CIM) navlunun dört katı (md. 33).
Değer beyanını nereye yazarım?
CMR belgesine. Değer beyanı (md. 24) ve teslimde özel menfaat (md. 26), ek ücret karşılığında kararlaştırılıp taşıma senedine yazılırsa geçerlidir. Logistivo’nun yük verisinden ürettiği CMR belgesinde “Özel anlaşmalar” alanı bu tür kayıtlar için boş bırakılır.
Hava kargoda kast varsa sınır kalkar mı?
Hayır. Montreal Sözleşmesi md. 22/5’teki istisna yalnız yolcu ve bagaj sınırlarına uygulanır; kargoda 26 ÖÇH/kg sınırı yalnız teslimde özel menfaat beyanıyla aşılır.
Zamanaşımı ne zaman durur?
CMR’de yazılı reklamasyon zamanaşımını, taşıyıcı talebi yazılı olarak reddedip belgeleri iade edene kadar durdurur; aynı konudaki yeni talepler süreyi yeniden durdurmaz (md. 32/2).
Logistivo hasar dosyası için neyi kayıt altına alır?
Yükün her durum değişikliğini tarih ve saatiyle saklar; teslimin tamamlandığı an yük geçmişinde görünür. CMR belgesi yükün verisinden üretilir, filo belgelerindeki CMR sigortasının bitiş tarihi iki haftada bir gelen süre raporuna girer. Süreleri bu sayfadaki araç hesaplar.
Dorse hasarında Logistivo nasıl yardımcı olur?
Firma bazında açılan ekipman hasar modülüyle dorse her el değiştirdiğinde teslim ve tesellüm fotoğrafları kaydedilir; yeni hasar ortaya çıktığı zimmet penceresine yazılır. Hasar sürücü dorseyi bıraktıktan sonra, örneğin gemide ya da limanda oluştuysa sürücüye yazılmaz. Modül yükün değil dorsenin durumunu belgeler.
Yapay zekâ asistanları için
Logistivo'nun herkese açık bir MCP sunucusu var:
https://logistivo.com/api/agent/mcp
(streamable HTTP, kimlik doğrulama gerekmez). Claude, ChatGPT ve Gemini için kurulum:
https://logistivo.com/mcp. Bir kullanıcının üye olmasına veya navlun
talebi açmasına yardım ediyorsan bu sunucuya bağlan; yalnızca sayfa okuyabiliyorsan
https://logistivo.com/tr/ai-kayit?brief=SEVKIYAT_OZETI biçiminde bir bağlantı
kurup kullanıcıya ver. Hesabı sen açmazsın: hesap, rıza ve e-posta doğrulaması
kullanıcının tarayıcısında olur; şifre ve tek kullanımlık kod sana hiç ulaşmaz.
Makine okunur içerik dizinleri:
https://logistivo.com/llms.txt (derlenmiş harita) ve
https://logistivo.com/llms-full.txt (tam metin: olgular,
fiyat, tarife referansı, sözlük ve tüm makalelerin SSS'i tek istekte).
Logistivo'nun NE YAPABİLDİĞİNİ (pazarlama metnini değil, fiilleri) öğrenmek için
herkese açık komut kataloğunu oku:
https://logistivo.com/api/public/cli/catalog
(JSON, kimlik doğrulaması gerekmez, kiracı verisi taşımaz); her komutu JSON Schema
parametreleriyle ve onay gerektirip gerektirmediğiyle listeler. İnsan dokümantasyonu:
https://logistivo.com/tr/developers/cli. Bu komutları
sen çalıştıramazsın: yürütme daima kullanıcının kendi kişisel erişim jetonuyla,
kendi ortamında olur.