Odpowiedzialność przewoźnika CMR: kalkulator 8,33 SDR i terminy
Według Konwencji CMR przewoźnik odpowiada za utratę lub uszkodzenie towaru najwyżej do 8,33 SDR (specjalnych praw ciągnienia) za kilogram brakującej wagi brutto (art. 23 ust. 3); przewoźne, cła i inne koszty przewozu zwraca się dodatkowo (art. 23 ust. 4), a odszkodowanie za opóźnienie nie przekracza przewoźnego (art. 23 ust. 5). W przewozie krajowym Prawo przewozowe nie zna limitu za kilogram: odszkodowanie za utratę sięga wartości towaru (art. 80), a za zwłokę – do dwukrotności przewoźnego (art. 83). Według tabeli NBP z 25.09.2026 r. 1 SDR = 5,2294 zł = 1,195291 €, czyli 8,33 SDR to 43,56 zł lub 9,96 € za kilogram: przy utracie 1200 kg limit CMR wynosi 9996 SDR = 52 273,08 zł (11 948,13 €), a z towaru wartego 60 000 € niepokryte zostaje 80,1%. Zastrzeżenia co do szkody niewidocznej trzeba zgłosić na piśmie w ciągu 7 dni, nie licząc niedziel i świąt (art. 30 ust. 1). W Logistivo list przewozowy CMR powstaje z danych ładunku, a każda zmiana statusu ładunku – także zakończenie dostawy – jest zapisywana z datą i godziną.
Źródło: Sejm RP (ELI) · United Nations Treaty Collection · legislation.gov.uk · ICAO · Fedlex (Schweizerische Eidgenossenschaft) · Narodowy Bank Polski · International Monetary Fund · International Chamber of Commerce.
Ostatnia aktualizacja danych:
.
Ile zapłaci przewoźnik, a ile zostanie niepokryte?
Ile zapłaci przewoźnik, a ile zostanie niepokryte? — Wybierz reżim, wpisz wagę, szkodę i datę wydania: zobaczysz maksimum przewoźnika, niepokrytą część i ostatni dzień na zastrzeżenia.
Obliczenia odbywają się w przeglądarce; do naszego serwera trafia tylko data i kod kraju (kurs i święta), nigdy wpisane kwoty.
Kalkulator liczy LIMIT i TERMINY przewoźnika; nie ocenia, czy przewoźnik w ogóle odpowiada (zwolnienia z art. 17 ust. 2–4 CMR). Według rejestru traktatów ONZ niektóre państwa CMR – np. Bułgaria, Azerbejdżan i Kazachstan – nie są stronami Protokołu z 1978 r.; tam może mieć zastosowanie pierwotny limit 25 franków w złocie za kilogram. Kalkulator liczy według 8,33 SDR.
Waga brutto (kg) — Waga brutto utraconej lub uszkodzonej części, z opakowaniem (art. 23 ust. 3 CMR).
Sztuki — Tylko przewóz morski: liczba sztuk lub jednostek wymieniona w konosamencie.
Szkoda — Wartość utraconego towaru, utrata wartości przy uszkodzeniu lub udowodniona szkoda z opóźnienia.
Przewoźne — Opcjonalnie; potrzebne do limitu za opóźnienie i zwrotu przewoźnego przy utracie, w tej samej walucie.
Data wydania — Dzień wydania towaru; przy opóźnieniu dzień oddania go do dyspozycji odbiorcy.
Kraj wydania — Decyduje, które święta wypadają z 7 dni CMR.
Szkoda widoczna — Ubytek lub uszkodzenie widoczne przy wydaniu; zastrzeżenie od razu.
Szkoda niewidoczna — Wykryta po rozpakowaniu; zastrzeżenie musi być pisemne.
Utrata całkowita — Towar nie dotarł; jako datę wpisz uzgodniony termin dostawy.
Opóźnienie — Towar dotarł za późno; szkoda to udowodniona szkoda z opóźnienia.
Limity, terminy i przedawnienie w pięciu reżimach — Ta sama szkoda podlega innym przepisom zależnie od gałęzi transportu. Tabela pokazuje każdy limit i termin, którym posługuje się kalkulator, z podstawą prawną; wybrany reżim jest wyróżniony.
Przewóz międzynarodowy — CMR — Przyjęcie i wydanie towaru w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną Konwencji (art. 1); Polska stosuje 8,33 SDR od przystąpienia do Protokołu w 2010 r. (Dz.U. 2011 poz. 382).
Przewóz międzynarodowy — CMR — Limit i wartość — 8,33 SDR za kilogram brakującej wagi brutto (art. 23 ust. 3) | Wartość w miejscu i czasie przyjęcia do przewozu: cena giełdowa, inaczej rynkowa, inaczej zwykła wartość (art. 23 ust. 1–2) | SDR przelicza się według dnia wyroku lub dnia uzgodnionego przez strony (art. 23 ust. 7)
Przewóz międzynarodowy — CMR — Opóźnienie — Najwyżej do wysokości przewoźnego (art. 23 ust. 5)
Przewóz międzynarodowy — CMR — Zwroty — Przewoźne, cła i inne koszty przewozu zwracane dodatkowo: w całości przy utracie całkowitej, proporcjonalnie przy częściowej (art. 23 ust. 4)
Przewóz międzynarodowy — CMR — Ponad limit — Deklaracja wartości w liście przewozowym (art. 24) · Specjalny interes w dostawie (art. 26) · Złe zamiary lub niedbalstwo im równoważne (art. 29)
Przewóz międzynarodowy — CMR — Terminy zastrzeżeń — Widoczna: zastrzeżenie najpóźniej przy wydaniu (art. 30 ust. 1) — po terminie: domniemanie | Niewidoczna: 7 dni bez niedziel i świąt, na piśmie (art. 30 ust. 1) — po terminie: domniemanie | Opóźnienie: 21 dni od oddania towaru do dyspozycji, na piśmie (art. 30 ust. 3) — po terminie: roszczenie wygasa
Przewóz międzynarodowy — CMR — Przedawnienie — 1 rok; 3 lata przy złych zamiarach lub niedbalstwie równoważnym (art. 32 ust. 1) Przy utracie całkowitej bieg zaczyna się 30. dnia po upływie uzgodnionego terminu, a bez terminu 60. dnia od przyjęcia (art. 32 ust. 1 lit. b).
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Przewóz drogowy w Polsce: ustawa Prawo przewozowe (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1262).
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Limit i wartość — Brak limitu za kilogram — odszkodowanie do wartości towaru (art. 80) | Wartość według rachunku dostawcy lub sprzedawcy, dalej cennika z dnia nadania, dalej wartości w miejscu i czasie nadania (art. 80 ust. 1); przy wartości deklarowanej – ta wartość (art. 80 ust. 3) | Limit wartościowy, bez przeliczania SDR
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Opóźnienie — Szkoda inna niż w przesyłce: do dwukrotności przewoźnego (art. 83)
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Zwroty — Zwrot przewoźnego i innych kosztów przewozu: przy utracie w pełnej wysokości, przy ubytku w odpowiedniej części (art. 82)
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Ponad limit — Deklaracja wartości (art. 80 ust. 3) · Wina umyślna lub rażące niedbalstwo przewoźnika (art. 86)
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Terminy zastrzeżeń — Przyjęcie bez zastrzeżeń gasi roszczenia, chyba że szkodę stwierdzono protokolarnie przed przyjęciem (art. 76) — po terminie: roszczenie wygasa | Szkoda niewidoczna: w ciągu 7 dni zażądać ustalenia stanu przesyłki (art. 76 pkt 4) — po terminie: roszczenie wygasa | Brak terminu zastrzeżeń; roszczenie z tytułu zwłoki bez szkody w przesyłce przedawnia się po 2 miesiącach (art. 77 ust. 2)
Przewóz krajowy — Prawo przewozowe — Przedawnienie — 1 rok (art. 77 ust. 1); zwłoka bez szkody w przesyłce: 2 miesiące od wydania (art. 77 ust. 2); przed sądem obowiązkowa reklamacja (art. 75) Przy utracie przedawnienie biegnie od dnia, w którym przesyłkę można było uznać za utraconą (art. 77 ust. 3 pkt 1); kalkulator nie liczy tej daty.
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Przewóz na podstawie konosamentu.
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Limit i wartość — 666,67 jednostek rozrachunkowych za sztukę lub jednostkę albo 2 za kg brutto, wyższa kwota (art. IV ust. 5 a) | Wartość w miejscu i czasie wyładunku (ust. 5 b); kontener lub paleta to jedna sztuka, jeśli konosament nie wymienia sztuk (ust. 5 c) | Datę przeliczenia wyznacza prawo sądu (ust. 5 d)
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Opóźnienie — Reguły nie przewidują limitu za opóźnienie; kalkulator go nie liczy
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Zwroty — Bez odrębnego zwrotu w kalkulatorze
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Ponad limit — Rodzaj i wartość zadeklarowane i wpisane do konosamentu (art. IV ust. 5 a) · Wyższe limity uzgodnione (ust. 5 g) · Działanie umyślne lub lekkomyślne ze świadomością szkody (ust. 5 e)
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Terminy zastrzeżeń — Widoczna: pisemne zawiadomienie przy odbiorze towaru (art. III ust. 6) — po terminie: domniemanie | Niewidoczna: w ciągu 3 dni (art. III ust. 6) — po terminie: domniemanie | Opóźnienie: Reguły nie przewidują zawiadomienia
Przewóz morski — Reguły haskie-visbijskie — Przedawnienie — 1 rok (art. III ust. 6) Powództwo w ciągu roku od wydania lub od dnia, w którym towar powinien był zostać wydany (art. III ust. 6).
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Międzynarodowy przewóz lotniczy między państwami-stronami.
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Limit i wartość — 26 SDR za kg (art. 22 ust. 3; rewizja ICAO od 28.12.2024 r., w tekście 17) | Waga danej sztuki lub sztuk (art. 22 ust. 4) | SDR przelicza się według dnia wyroku (art. 23)
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Opóźnienie — Opóźnienie mieści się w tych samych 26 SDR za kg (art. 22 ust. 3)
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Zwroty — Bez odrębnego zwrotu w kalkulatorze
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Ponad limit — Specjalna deklaracja interesu w dostawie (dopłata) (art. 22 ust. 3) · Wina umyślna NIE znosi limitu dla ładunku (art. 22 ust. 5)
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Terminy zastrzeżeń — Uszkodzenie: niezwłocznie po wykryciu, najpóźniej 14 dni od odbioru, na piśmie (art. 31 ust. 2) — po terminie: roszczenie wygasa | Uszkodzenie: niezwłocznie po wykryciu, najpóźniej 14 dni od odbioru, na piśmie (art. 31 ust. 2) — po terminie: roszczenie wygasa | Opóźnienie: 21 dni od oddania do dyspozycji, na piśmie (art. 31 ust. 2) — po terminie: roszczenie wygasa
Przewóz lotniczy — Konwencja montrealska 1999 — Przedawnienie — 2 lata, termin zawity (art. 35) Termin biegnie od przybycia, od dnia planowanego przybycia statku powietrznego lub przerwania przewozu (art. 35 ust. 1); kalkulator nie liczy tej daty.
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Międzynarodowy kolejowy przewóz towarów między państwami COTIF.
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Limit i wartość — 17 jednostek rozrachunkowych za kg brakującej masy brutto (art. 30 § 2) | Wartość w dniu i miejscu przyjęcia: cena giełdowa, inaczej rynkowa (art. 30 § 1)
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Zwroty — Przewoźne, cła i inne kwoty zwracane proporcjonalnie do utraty (art. 30 § 4)
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Ponad limit — Deklaracja wartości (art. 34) · Interes w dostawie (art. 35) · Wina umyślna lub lekkomyślność (art. 36)
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Terminy zastrzeżeń — Widoczna: ustalenie zgodnie z art. 42 przed przyjęciem (art. 47 § 2 a) — po terminie: roszczenie wygasa | Niewidoczna: żądanie ustalenia najpóźniej 7 dni po przyjęciu (art. 47 § 2 b) — po terminie: roszczenie wygasa | Opóźnienie: roszczenie w ciągu 60 dni (art. 47 § 2 c) — po terminie: roszczenie wygasa
Przewóz kolejowy — COTIF/CIM — Przedawnienie — 1 rok; 2 lata przy winie umyślnej lub lekkomyślności (art. 48) Przy utracie całkowitej od 30. dnia po upływie terminu dostawy (art. 48 § 2 a).
Kurs SDR — Który dzień? CMR (art. 23 ust. 7) i Konwencja montrealska (art. 23) przeliczają według dnia wyroku lub dnia uzgodnionego przez strony; przy Regułach haskich-visbijskich datę wyznacza prawo sądu. Kalkulator bierze ostatnią tabelę opublikowaną do wybranego dnia i pokazuje jej datę; jeśli kursu nie da się pobrać, wpisz wartość z MFW – kalkulator nigdy nie przyjmuje 1,0.
NBP — Tabela A kursów średnich NBP, pozycja XDR (SDR MFW); ta sama tabela zawiera EUR, USD, GBP, RON i TRY.
BNR — Narodowy Bank Rumunii, kurs referencyjny XDR.
Jak liczyć dni?
Dnia wydania nie wlicza się; liczenie zaczyna się następnego dnia (art. 30 ust. 4 CMR).
CMR: bez niedziel i świąt, soboty się liczą. Konwencja nie mówi, święta którego państwa; kalkulator przyjmuje święta kraju wydania.
Prawo przewozowe: 7 dni z art. 76 pkt 4 liczy się jako dni kalendarzowe.
Reguły haskie-visbijskie (3 dni) i Konwencja montrealska (14 i 21 dni) – dni kalendarzowe.
Przedawnienie pokazane jest w rocznicę wydania. Pisemna reklamacja wstrzymuje bieg przedawnienia CMR do pisemnego odrzucenia przez przewoźnika (art. 32 ust. 2); w przewozie krajowym bieg zawiesza się od wniesienia reklamacji do udzielenia odpowiedzi (art. 77 ust. 4 Prawa przewozowego).
Co płaci przewoźnik, a co ubezpieczenie — Dwie polisy odpowiadają na dwa różne pytania.
OC przewoźnika (CMR) — Wykupuje ją przewoźnik; płaci tylko to, co przewoźnik jest prawnie winien, najwyżej do limitu. Jeśli przewoźnik nie odpowiada (art. 17 ust. 2 CMR), nie płaci nic.
Ubezpieczenie cargo — Wykupuje je uprawniony do towaru; płaci sumę ubezpieczenia za szkodę objętą ochroną, niezależnie od limitu przewoźnika.
Art. 41 ust. 2 CMR: nieważna jest klauzula przenosząca na przewoźnika korzyści z ubezpieczenia towaru.
Incoterms® 2020: przy CIP sprzedający ubezpiecza co najmniej według Institute Cargo Clauses (A) na co najmniej 110% ceny umownej; przy CIF standardem pozostają klauzule (C). Klauzule ICC wyłączają m.in. wojnę, strajki, wadę własną i opóźnienie.
Przykład (kurs z 25.09.2026 r.) — Przesyłka o wadze brutto 1200 kg i wartości 60 000 € ginie w przewozie CMR. Limit wynosi 1200 × 8,33 = 9996 SDR; po kursie NBP z 25.09.2026 r. (tabela 187/A/NBP/2026: 1 SDR = 5,2294 zł = 1,195291 €) daje to 52 273,08 zł, czyli 11 948,13 €, a niepokryte zostaje 48 051,87 € – 80,1%. W przewozie krajowym Prawo przewozowe nie ogranicza odszkodowania kilogramowo: przewoźnik odpowiada do wartości towaru. Jeśli towar wydano w Polsce w czwartek 5.11.2026 r., termin na pisemne zastrzeżenie szkody niewidocznej według CMR mija w sobotę 14.11.2026 r. – niedziela 8 listopada i Narodowe Święto Niepodległości 11 listopada nie liczą się, soboty tak. Według art. 76 Prawa przewozowego ustalenia stanu przesyłki trzeba zażądać do czwartku 12.11.2026 r.
CMR art. 30 ust. 1, szkoda niewidoczna: sobota 14.11.2026 r.
Prawo przewozowe art. 76 pkt 4 (7 dni): czwartek 12.11.2026 r.
Zastrzeżenie z tytułu opóźnienia (21 dni): 26.11.2026 r. · przedawnienie CMR: 5.11.2027 r., przy winie umyślnej 5.11.2029 r.
To nie jest porada prawna: umowa, wpisy w liście przewozowym i prawo stosowane przez sąd mogą zmienić wynik.
Odpowiedzialność przewoźnika krok po kroku
Ile płaci przewoźnik za utratę lub uszkodzenie towaru według CMR? — Najwyżej 8,33 SDR za kilogram brakującej wagi brutto. Odszkodowanie liczy się najpierw od wartości towaru w miejscu i czasie przyjęcia do przewozu – cena giełdowa, inaczej bieżąca cena rynkowa, inaczej zwykła wartość rzeczy tego samego rodzaju (art. 23 ust. 1–2) – a następnie obcina do limitu. Chodzi o wagę brutto, nie netto.
Przy uszkodzeniu przewoźnik płaci kwotę utraty wartości; limit odnosi się do wagi całej przesyłki, jeśli cała straciła na wartości, a w innym wypadku tylko do części, która straciła na wartości (art. 25). Przewoźne, cła i inne koszty przewozu zwraca się dodatkowo – w całości przy utracie całkowitej, proporcjonalnie przy częściowej; innych odszkodowań nie należy się (art. 23 ust. 4).
Od odszkodowania należą się odsetki 5% rocznie od dnia wysłania pisemnej reklamacji do przewoźnika (art. 27).
CMR art. 23 ust. 1–4 · art. 25 · art. 27
Ile to 8,33 SDR w złotych i euro? — Według tabeli 187/A/NBP/2026 z 25.09.2026 r.: 43,56 zł albo 9,96 € za kilogram (1 SDR = 5,2294 zł = 1,195291 €). Kurs zmienia się codziennie; kalkulator pobiera tabelę z wybranego dnia i pokazuje jej numer i datę.
CMR przelicza według dnia wyroku lub dnia uzgodnionego przez strony (art. 23 ust. 7). Prosta miara: towar wart więcej niż ok. 43,56 zł (9,96 €) za kilogram nie jest w pełni pokryty limitem CMR.
CMR art. 23 ust. 7 · tabela A NBP
Jaki jest termin na zastrzeżenia przy szkodzie niewidocznej? — Według CMR 7 dni od wydania, bez niedziel i świąt, na piśmie. Szkodę widoczną trzeba zastrzec najpóźniej przy wydaniu. Dnia wydania nie wlicza się (art. 30 ust. 4). Przekroczenie terminu nie gasi roszczenia: przyjęcie bez zastrzeżeń stanowi jedynie domniemanie, że towar odebrano w stanie opisanym w liście przewozowym.
W przewozie krajowym skutki są ostrzejsze: przyjęcie przesyłki bez zastrzeżeń powoduje wygaśnięcie roszczeń z tytułu ubytku lub uszkodzenia, chyba że szkodę stwierdzono protokolarnie przed przyjęciem albo – przy szkodzie niedającej się z zewnątrz zauważyć – uprawniony w ciągu 7 dni zażądał ustalenia stanu przesyłki i udowodnił, że szkoda powstała w czasie przewozu (art. 76).
Przykład: wydanie w Polsce w czwartek 5.11.2026 r. – termin CMR do soboty 14.11.2026 r. (niedziela 8 listopada i 11 listopada nie liczą się), termin z art. 76 do czwartku 12.11.2026 r.
CMR art. 30 ust. 1, 4 · Prawo przewozowe art. 76
Czy reklamacja jest obowiązkowa przed pójściem do sądu? — W przewozie krajowym tak. Roszczeń z Prawa przewozowego można dochodzić w sądzie dopiero po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji; reklamację uważa się za bezskuteczną, jeśli przewoźnik nie zapłacił w ciągu 3 miesięcy od jej doręczenia (art. 75). Bieg przedawnienia zawiesza się od wniesienia reklamacji do udzielenia odpowiedzi (art. 77 ust. 4), a odsetki ustawowe biegną od dnia wniesienia reklamacji (art. 87).
CMR nie wymaga reklamacji przed pozwem, ale pisemna reklamacja wstrzymuje bieg przedawnienia do pisemnego odrzucenia przez przewoźnika; kolejne reklamacje w tej samej sprawie nie wstrzymują go ponownie (art. 32 ust. 2).
Jakie odszkodowanie za opóźnienie? — Według CMR udowodniona szkoda, najwyżej do wysokości przewoźnego; według Prawa przewozowego – przy szkodzie innej niż w przesyłce – do dwukrotności przewoźnego (art. 83).
Termin CMR jest tu rygorystyczny: bez pisemnego zastrzeżenia w ciągu 21 dni od oddania towaru do dyspozycji odbiorcy odszkodowanie za opóźnienie się nie należy (art. 30 ust. 3). Jeśli towaru nie wydano w ciągu 30 dni po upływie uzgodnionego terminu – albo 60 dni od przyjęcia, gdy terminu nie uzgodniono – można go uznać za zaginiony (art. 20 ust. 1).
Deklaracja wartości (art. 24 CMR): za uzgodnioną dopłatą nadawca wpisuje do listu przewozowego wartość, która zastępuje limit.
Specjalny interes w dostawie (art. 26 CMR): wpisany za dopłatą; udowodniona dodatkowa szkoda jest pokrywana do tej kwoty.
Złe zamiary lub niedbalstwo im równoważne (art. 29 CMR): przewoźnik traci ograniczenia i zwolnienia. W przewozie krajowym ograniczenia nie działają przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie (art. 86).
Wartość uzgodniona e-mailem, ale niewpisana do listu przewozowego, nie spełnia art. 24 i 26 CMR.
W Logistivo — List przewozowy CMR powstaje z danych ładunku: nadawca, odbiorca, trasa i towar są przejmowane, a waga brutto pochodzi z ładunku. Pole „Special agreements” zostaje puste, aby deklarację wartości lub specjalny interes wpisać ręcznie. Zobacz zarządzanie ładunkami (EN) — /en/load-management
OC przewoźnika a ubezpieczenie cargo – czym się różnią? — OC przewoźnika chroni odpowiedzialność przewoźnika, ubezpieczenie cargo chroni towar. Pierwsze płaci tylko to, co przewoźnik jest winien, do limitu, i nic, gdy przewoźnik nie odpowiada. Drugie to polisa uprawnionego do towaru i płaci sumę ubezpieczenia za szkodę objętą ochroną.
W przykładzie ubezpieczyciel OC płaci z szkody 60 000 € najwyżej 11 948,13 €; pozostałe 48 051,87 € może pochodzić tylko z ubezpieczenia cargo. Klauzula przenosząca na przewoźnika korzyści z ubezpieczenia towaru jest nieważna (art. 41 ust. 2 CMR).
O tym, kto ubezpiecza, decyduje formuła handlowa: przy CIP (Incoterms® 2020) sprzedający ubezpiecza co najmniej według Institute Cargo Clauses (A) na 110% ceny; przy CIF standardem pozostają klauzule (C). Kto ubezpiecza, kto płaci fracht i kto ponosi ryzyko w każdej z 11 reguł, pokazuje tabela Incoterms® 2020.
W Logistivo — Ubezpieczenie CMR jest jednym z typów dokumentów floty: data jego wygaśnięcia trafia – razem z OC pojazdu, przeglądem i innymi dokumentami – do raportu terminów wysyłanego co dwa tygodnie e-mailem z załącznikiem Excel. Zobacz rozwiązanie dla przewoźników (EN) — /en/carrier
Kiedy przedawniają się roszczenia wobec przewoźnika? — Według CMR po roku, a przy złych zamiarach lub niedbalstwie równoważnym po 3 latach. Bieg zaczyna się przy częściowej utracie, uszkodzeniu lub opóźnieniu od dnia wydania, przy utracie całkowitej od 30. dnia po upływie uzgodnionego terminu (albo 60. dnia od przyjęcia); dnia początkowego nie wlicza się (art. 32 ust. 1).
Według Prawa przewozowego roszczenia przedawniają się z upływem roku, a roszczenia z tytułu zwłoki, która nie spowodowała ubytku ani uszkodzenia – po 2 miesiącach od dnia wydania przesyłki (art. 77).
CMR art. 32 · Prawo przewozowe art. 77
W Logistivo — Każda zmiana statusu ładunku – oczekuje na załadunek, w transporcie, w tranzycie, zakończony – jest zapisywana z datą i godziną; moment wydania, od którego biegną terminy zastrzeżeń i przedawnienie, zostaje w historii ładunku. Zobacz historię ładunku (EN) — /en/load-management
Jakie limity obowiązują w przewozie morskim, lotniczym i kolejowym? — Każda gałąź ma własne liczby. Dla tych samych 1200 kg: CMR 9996 SDR, morze przy 10 sztukach 6666,7 SDR (limit za sztukę), powietrze 31 200 SDR, kolej 20 400 SDR.
Reguły haskie-visbijskie art. IV, III · Konwencja montrealska art. 22, 31, 35 · CIM art. 30–48
Morze (Reguły haskie-visbijskie) — 666,67 jednostki rozrachunkowej za sztukę lub 2 za kg, wyższa kwota; oba limity przecinają się przy 333,34 kg na sztukę. Kontener to jedna sztuka, jeśli konosament nie wymienia sztuk. Zawiadomienie o szkodzie niewidocznej w ciągu 3 dni; powództwo w ciągu roku (art. III ust. 6).
Powietrze (Konwencja montrealska) — 26 SDR za kg od 28.12.2024 r. (w tekście 17, od 2019 r. 22) – ok. 135,96 zł lub 31,08 € 25.09.2026 r. Opóźnienie mieści się w limicie, który przekracza tylko deklaracja interesu, nigdy wina umyślna (art. 22 ust. 5). Skarga przy uszkodzeniu w ciągu 14 dni, przy opóźnieniu 21 dni, inaczej brak powództwa (art. 31); termin 2 lata (art. 35).
Kolej (CIM) — 17 jednostek rozrachunkowych za kg brakującej masy brutto (art. 30 § 2), ok. 88,90 zł; opóźnienie najwyżej czterokrotność przewoźnego (art. 33). Szkoda niewidoczna: żądanie ustalenia w ciągu 7 dni, opóźnienie: roszczenie w ciągu 60 dni, inaczej wygasa (art. 47). Przedawnienie 1 rok, 2 lata przy winie umyślnej lub lekkomyślności (art. 48).
Jakie błędy najwięcej kosztują w sprawie szkodowej?
Przyjmowanie wartości w miejscu przeznaczenia lub wartości CIF zamiast wartości w miejscu przyjęcia.
Liczenie 7 dni CMR jako dni kalendarzowych albo zapominanie, że soboty się liczą.
W przewozie krajowym przyjęcie przesyłki bez zastrzeżeń i bez protokołu – roszczenia wygasają (art. 76).
Pozew bez uprzedniej reklamacji w sprawie krajowej (art. 75).
Ustne zastrzeżenie przy szkodzie niewidocznej – wymagana jest forma pisemna.
Deklaracja wartości uzgodniona e-mailem, ale niewpisana do listu przewozowego.
Mylenie OC przewoźnika z ubezpieczeniem cargo.
Założenie, że limit lotniczy znika przy winie umyślnej (art. 22 ust. 5).
Założenie, że 8,33 SDR obowiązuje w każdym państwie CMR – nie wszystkie są stronami Protokołu z 1978 r.
W Logistivo — Dla szkód w naczepach jest moduł sprzętu włączany na poziomie firmy: przy każdym przekazaniu zapisuje się zdjęcia wydania i przyjęcia, a nowa szkoda jest przypisywana do okresu pieczy, w którym się pojawiła – jeśli powstała na promie lub w porcie, nie obciąża kierowcy. Dowód dotyczy naczepy, nie ładunku. Zobacz rozwiązanie dla przewoźników (EN) — /en/carrier
Co Logistivo wnosi do sprawy szkodowej — Trzy dowody, na których opiera się reklamacja – list przewozowy, moment wydania i stan sprzętu – są w panelu przy ładunku.
CMR z danych ładunku — Nadawca, odbiorca, trasa i waga brutto pochodzą z ładunku; PDF jednym kliknięciem. Pole „Special agreements” zostaje wolne na wpisy odręczne.
Historia z datą i godziną — Oczekuje na załadunek, w transporcie, w tranzycie, zakończony: każda zmiana statusu z datą i godziną.
Termin ubezpieczenia CMR — Ubezpieczenie CMR w aktach pojazdu trafia z datą wygaśnięcia do raportu wysyłanego co dwa tygodnie.
Zdjęcia przekazania naczepy — Moduł włączany dla firmy: zdjęcia przy każdym przekazaniu, szkoda przypisana do okresu pieczy, w którym się pojawiła.
Powiązane narzędzia
Generator CMR online — Obowiązkowe pola listu przewozowego i e-CMR w Polsce.
Giełda transportowa: weryfikacja przewoźnika — Jak sprawdzić przewoźnika i dostać zapłatę bez sankcji.
Wskaźnik OTIF — Terminowość i kompletność dostaw z rejestru dostaw.
Kurs celny — Kalkulator wartości celnej w złotych według NBP.
Konosament wzór — W przewozie morskim: numer konosamentu, odbiorca i oryginały — co mówi każde pole i komu wydaje się towar.
Generator CMR online — Wypełnij list przewozowy pole po polu; zadeklarowana wartość lub specjalny interes w dostawie w polu 16 zmienia limit (art. 24 i 26).
Kalkulator zabezpieczenia ładunku — Załadunek i rozmieszczenie przez nadawcę mogą zwolnić przewoźnika (art. 17 ust. 4 lit. c CMR); ile pasów potrzebuje ładunek?
Dowody reklamacji w jednym panelu — List przewozowy CMR i historia ładunku z datą i godziną przy ładunku, dokumenty floty pod kontrolą terminów. Wypróbuj Logistivo za darmo.
Źródło
Sejm RP (ELI) — Konwencja o umowie międzynarodowej przewozu drogowego towarów (CMR), Dz.U. 1962 nr 49 poz. 238 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1962/238
Sejm RP (ELI) — Protokół do Konwencji CMR sporządzony w Genewie 5 lipca 1978 r., Dz.U. 2011 poz. 382 — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2011/382
United Nations Treaty Collection — Protocol to the CMR (Geneva, 5 July 1978): status of parties — https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XI-B-11-a&chapter=11&clang=_en
Sejm RP (ELI) — Ustawa Prawo przewozowe, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1262 (art. 65, 75–86) — https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1262/text.pdf
legislation.gov.uk — Carriage of Goods by Sea Act 1971, Schedule — The Hague Rules as amended by the Brussels Protocol 1968 (Hague-Visby Rules) — https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1971/19/schedule
legislation.gov.uk — Carriage by Air Act 1961, Schedule 1B — Montreal Convention 1999 — https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1961/27/schedule/1B
ICAO — 2024 Revised Limits of Liability under the Montreal Convention 1999 (effective 28 December 2024) — https://www.icao.int/sites/default/files/secretariat/legal/LEB%20Treaty%20Collection%20Documents/2024_Revised_Limits_of_Liability_Under_the_Montreal_Convention_of_1999_en.pdf
Narodowy Bank Polski — Tabela A kursów średnich — XDR (SDR MFW) — https://api.nbp.pl/api/exchangerates/rates/a/xdr/?format=json
International Monetary Fund — SDR Valuation (daily) — https://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_sdrv.aspx
International Chamber of Commerce — Incoterms® 2020 — https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/incoterms-2020/
Najczęściej zadawane pytania
Ile to 8,33 SDR w złotych?
Według tabeli NBP z 25.09.2026 r. 1 SDR = 5,2294 zł, więc 8,33 SDR = 43,56 zł za kilogram (9,96 €). Kurs zmienia się codziennie; CMR przelicza według dnia wyroku lub dnia uzgodnionego.
Czy limit liczy się od wagi netto czy brutto?
Od wagi brutto, z opakowaniem – art. 23 ust. 3 CMR mówi o kilogramie brakującej wagi brutto.
Czy w przewozie krajowym jest limit za kilogram?
Nie. Prawo przewozowe ogranicza odszkodowanie za utratę do wartości towaru (art. 80), a za zwłokę – przy szkodzie innej niż w przesyłce – do dwukrotności przewoźnego (art. 83).
Czy niedziele wliczają się do 7 dni?
Według CMR nie: niedziel i świąt się nie liczy, soboty tak (art. 30 ust. 1). 7 dni z art. 76 Prawa przewozowego to dni kalendarzowe.
Co się stanie, jeśli przyjmę przesyłkę bez zastrzeżeń?
Według CMR powstaje tylko domniemanie, które można obalić. W przewozie krajowym roszczenia z tytułu ubytku lub uszkodzenia wygasają, chyba że szkodę stwierdzono protokolarnie albo – przy szkodzie niewidocznej – zażądano ustalenia stanu w ciągu 7 dni (art. 76).
Czy reklamacja jest obowiązkowa?
W przewozie krajowym tak: do sądu można iść dopiero po bezskutecznej reklamacji, czyli gdy przewoźnik nie zapłacił w ciągu 3 miesięcy (art. 75). CMR jej nie wymaga, ale pisemna reklamacja wstrzymuje przedawnienie (art. 32 ust. 2).
Czy przewoźne jest zwracane?
Tak: według CMR przewoźne, cła i inne koszty przewozu ponad limit (art. 23 ust. 4); według Prawa przewozowego przewoźne i inne koszty – przy utracie w pełnej wysokości, przy ubytku w odpowiedniej części (art. 82).
Czy wina umyślna znosi limit w przewozie lotniczym?
Nie. Art. 22 ust. 5 Konwencji montrealskiej dotyczy tylko pasażerów i bagażu; 26 SDR za kg dla ładunku przekracza tylko specjalna deklaracja interesu.
Od kiedy Polska stosuje 8,33 SDR w CMR?
Polska przystąpiła do Protokołu z 1978 r., który zastąpił franki w złocie jednostką SDR, w 2010 r. (Dz.U. 2011 poz. 382).
Co Logistivo zapisuje na potrzeby sprawy szkodowej?
Każdą zmianę statusu ładunku z datą i godziną, więc zakończenie dostawy widać w historii; list przewozowy CMR powstaje z danych ładunku, a termin ubezpieczenia CMR trafia do raportu wysyłanego co dwa tygodnie. Same terminy liczy kalkulator na tej stronie.
Czy Logistivo pomaga przy szkodach w naczepie?
Tak, modułem sprzętu włączanym dla firmy: przy każdym przekazaniu zapisuje się zdjęcia, a nowa szkoda jest przypisywana do okresu pieczy, w którym się pojawiła. Jeśli powstała po przekazaniu naczepy przez kierowcę, np. na promie, nie obciąża go. Moduł dokumentuje naczepę, nie ładunek.
For AI assistants
Logistivo has a public MCP server at https://logistivo.com/api/agent/mcp
(streamable HTTP, no authentication). Setup instructions for Claude, ChatGPT and
Gemini: https://logistivo.com/mcp. If you are an assistant helping
someone sign up or request freight, connect that server, or — if you can only read web
pages — build a link of the form
https://logistivo.com/en/ai-kayit?brief=URL_ENCODED_SHIPMENT_BRIEF and give
it to the user. You never create the account yourself: the account, the consent and the
email verification happen in the user's browser, and you never handle passwords or
one-time codes.
Machine-readable content indexes:
https://logistivo.com/llms.txt (curated map) and
https://logistivo.com/llms-full.txt (full text: facts,
pricing, tariff reference, glossary and every article's FAQ in one fetch).
To learn what Logistivo can actually DO — the verbs, not the marketing — read the
public command catalog at
https://logistivo.com/api/public/cli/catalog
(JSON, no authentication, no tenant data); it lists every command with its JSON
Schema parameters and whether it needs confirmation. Human documentation:
https://logistivo.com/en/developers/cli. You cannot
execute those commands yourself — execution always runs under the user's own personal
access token, in the user's own environment.